Afbeelding: Diederik van Sonoy.
Dit jaar leidt het jaarlijkse uitstapje van de Historische Vereniging Alkmaar op dinsdag 30 mei naar Leiden. Zo wordt elk jaar een stad bezocht met een historisch verhaal. We maken een boeiende stadswandeling met de plaatselijke gidsen, een gezellige lunch wordt genuttigd en musea worden bezocht. Maar Pinksterdrie, is dat een Alkmaarse traditie?
Nee, wij weten ook: het is een Zaanse traditie. Op deze dag wordt de bevrijding op de Spaanse bezetting gevierd. Het drassige landschap van de zestiende-eeuwse Zaanstreek vormde tijdens de pinksterdagen in 1574 wederom het strijdtoneel voor een gevecht met de Spaanse bezetters, zoals wij dat een jaar eerder in Alkmaar deden. Langs de Zaan waren door beide partijen schansen opgeworpen ter verdediging tegen vijandelijke troepen en schepen. Alva’s soldaten wisten eerder al verschillende schansen te veroveren, maar niet de Kalverschans. Hier begon de overwinning die nog eeuwenlang voort zal leven.
De Kalverschans, ook wel Zaanse Schans, aan de waterkant tussen de Zaan en de Poel is nu een landschap met fabrieken, maar werd meer dan vierhonderd jaar geleden door de geuzenleider Diederik van Sonoy opgebouwd om het tegen de troepen van Alva op te kunnen nemen. En met succes! Vele honderden Spaanse soldaten vielen de Zaanstreek in 1574 aan om bij de Kalverschans tot staan te worden gebracht tijdens Pinksteren.
Aan het einde van eerste pinksterdag hadden de troepen van Alva groot verlies geleden en op tweede pinksterdag ging de strijd verder, maar werden de aanvallen bij de Kalverschans afgeslagen. De Spaanse soldaten werden verdreven en de verdedigers van de Zaanstreek kregen een beloning: een extra pinksterdag, die tot op de dag van vandaag gevierd wordt.
Op dinsdag 30 mei leidt onze jaarlijkse excursie naar Leiden, de Sleutelstad. Deze bijnaam verwijst naar de twee gekruiste sleutels in het stadswapen, het attribuut van Sint-Pieter, beschermheilige van deze universiteitsstad. We gaan op zoek naar raakvlakken, overeenkomsten en verschillen met onze eigen stad. We maken een wandeling en bezoeken musea. Stadscafé van der Werff is ons huisadres deze dag, waar we eerst ’s ochtends bij aankomst koffie drinken, tussen de middag lunchen en de dag afsluiten met een borrel.
Een heerlijk uitstapje voor u en uw partner. Kijk hier voor meer informatie & meld u aan!
Rob Marijn, HVA