De Schelphoek, een proeve van binnenstedelijk bouwen | column Klaas te Bos | 3 03 2023

Bouwen, bouwen en nog eens bouwen is anno 2023 het parool van welhaast iedere gemeente. Een belangrijk discussiepunt daarbij is de keuze tussen bouwen bínnen de stad of het realiseren van nieuwbouwwijken in weilanden langs de randen van de stad. Binnenstedelijk bouwen is geen gemakkelijke opgave. Welk typen woningen kiezen we, waar laten we de auto, moeten we groenstroken opofferen, past de architectuur van de nieuwbouw wel in de oude omgeving en hoe voorkomen we ellenlange bezwaar- en beroepsprocedures? Een voorbeeld van het binnenstedelijk bouwen in Alkmaar is de nieuwbouwwijk de Schelphoek.

Bouwen, bouwen en nog eens bouwen is anno 2023 het parool van welhaast iedere gemeente. Een belangrijk discussiepunt daarbij is de keuze tussen bouwen bínnen de stad of het realiseren van nieuwbouwwijken in weilanden langs de randen van de stad. Binnenstedelijk bouwen is geen gemakkelijke opgave. Welk typen woningen kiezen we, waar laten we de auto, moeten we groenstroken opofferen, past de architectuur van de nieuwbouw wel in de oude omgeving en hoe voorkomen we ellenlange bezwaar- en beroepsprocedures? Een voorbeeld van het binnenstedelijk bouwen in Alkmaar is de nieuwbouwwijk de Schelphoek.

Zo’n twintig jaar geleden startte de discussie over de omzetting van het voormalige haven- en bedrijvengebied de Schelphoek in een woonwijk. Enkele jaren geleden is het hele proces van studie, overleg en bouwen – weliswaar vertraagd door de financiële crisis van 2008 – afgerond. Een goed tijdstip om terug te blikken op dit project.

Henk de Visser, adviseur erfgoed en ruimte, heeft indertijd deelgenomen aan de discussies over de opzet en invulling van de nieuwe Schelphoek. In een lezing op 7 maart 2023 kijkt hij terug. Hij behandelt de geschiedenis van de Schelphoek. Vervolgens bespreekt hij wat begin 2000 de aspiraties waren ten aanzien van de Schelphoek en wat hiervan is gerealiseerd. Zo heeft de toenmalige gemeenteraad voor de verschillende 11 deelprojecten van de Schelphoek nadrukkelijk uitgangspunten en eisen geformuleerd. Henk de Visser zoomt met name in op uiteenlopende cultuurhistorische aspecten.

Zijn in de nieuwbouwwijk elementen terug te vinden die verwijzen naar de functie en (bouwkundige) opzet van deze wijk, die vanaf het einde van de 16e eeuw een start heeft gemaakt als binnenhaven van Alkmaar en bedrijventerrein?

De lezing vangt aan om 20.00 uur en vindt plaats in de Sociëteit, Varnebroek 31.

Klaas te Bos