Kuipersbrug (Reinier Sierag)

Afblijven met je vingers, in Alkmaar

Niemand zegt er iets over. Maar dat luik vlak boven de waterlijn van het Huis–met-de kogel, naast de Kuipersbrug, is niet elektrisch bedienbaar. Dat is merkwaardig, want arbo-technisch gezien is dat een link luik. Voor je het weet val je in de plomp. Bijvoorbeeld als het luik weer eens klemt en je het van binnenuit met alle macht wilt openduwen. Schiet het opeens open en jij er achteraan! Dat vraagt om een automatische, elektrische bediening. Zo mogelijk draadloos en op afstand. Eindje verderop kon dat al in 1993, ook draadloos en op afstand. Met de beruchte voordeurmoord op Luttik Oudorp 109 toen er wellicht vanaf diezelfde Kuipersbrug een bom verpakt in een plastic tas aan de voordeur tot ontploffing werd gebracht. Drugsbaron Jaap van der Heiden kwam thuis en overleefde het niet. Nooit opgelost overigens, die moord.

Maar dat luik! Kunnen we dat wel oplossen? Waarom zit dat daar? Het kan u niet ontgaan, want het heeft duidelijk een andere kleur groen dan de rest van de gevel. Eigenlijk de kleur die de gevel aanvankelijk had. Bij de laatste restauratie werd de gevel lichtgroen. Maar dat luik hield de oude kleur. Waarom?  Geen idee. Jammer, dat ik nu niet met u binnen in dat huis sta, achter dat luik. Dan zou u zien, dat u op een waar kanalenstelsel staat: allemaal hoge richels en diepe geulen. Valt niet op te lopen. Voor de Afsluitdijk had Alkmaar te maken met de getijdenstroom van de Zuiderzee. Dus bij vloed stond het water hoog, bij eb laag. Net als op het strand. Bij hoog water stond dat luik open. Kon het brakke water naar binnen. En vulde het de geulen. Daar in lagen takken te weken om soepel te worden. Zodat ze gebruikt konden worden om manden te vlechten. Jan Arentsz, de Calvijn van Noord-Holland, de beroemde hageprediker van de Reformatie en eerste hervormde predikant van de Grote Kerk, zou er gewoond hebben. Dat geestelijk werk deed hij er als vrijwilliger bij, zouden we tegenwoordig zeggen. ‘Roeping’ heette dat in de 16e eeuw. Hij was mandenmaker van beroep. Vandaar dat luik. Lucratief beroep in een havenbuurt, mandenmaker.

Nergens voor nodig om dat luik te elektrificeren. Net zo min als de Kuipersbrug, die al sinds mensenheugenis met de hand wordt bediend. Zonder gevaar, met gevoel voor folklore en traditie. Historisch erfgoed. Afblijven met je vingers, overijverige ambtenaren!