Alkmaar uit zijn dak in de bak?

De meesten van mijn generatie (babyboom) leerden de penoze kennen via de Zware Jongens in de Donald Duck. Ze droegen een gestreept pak, een masker en een ongure pet. Ze waren weldoorvoed en tuk op het vermogen van Dagobert Duck. Ze werden altijd gevangen, meestal door de neefjes Kwik, Kwek en Kwak. Die waren veel minder sterk, maar wel veel slimmer. Vlak na WO 2 was het ideaal braafheid en oppassendheid. De jeugd leerde uit de Donald Duck, dat misdaad niet loont. Bovendien, wie wilde er zo gek bij lopen en voor vet en dom worden versleten? Het woord ‘veelpleger’ bestond nog niet (stel je voor!), een agent had gezag, en als puber droomde je later verder in de flowerpowersfeer, make love not war.

In die tijd, het was 1974, werd Schutterwei, Alkmaars huis van bewaring, dan ook gesloten. De boeven waren op. Een illusie, bleek al spoedig. In 1928 dachten ze dat ook al eens, maar in 1937 werd toch maar weer besloten het gevang te openen. Zo ging het na 1974 ook. Schutterswei ging weer open, nieuwe boeven keken door de oude tralies. Maar sinds 1 januari jl. lijkt het toch echt definitief gedaan met Alkmaars boevenhuis. Boeven genoeg, daar niet van. Nee, er zijn andere redenen dit keer. Het pand is niet geschikt voor de technische eisen van deze tijd en het kost te veel in zo’n antiek geval om te renoveren. Weg ermee, dacht Justitie.

Weer een karakteristiek pand in Alkmaar, dat aan zijn lot lijkt overgelaten? Wellicht kent u het niet eens. Als u zelf niet gezeten hebt of louter voorbeeldige kinderen hebt had u er ook niks te zoeken. Het ligt aan de zuidkant van De Hout, ironisch genoeg tegen de naoorlogse chique villawijk van Alkmaar, het Oranjepark. Genoeg te halen daar, maar onbereikbaar als je achter de tralies van Schutterswei moest zuchten.

Dat complex aan de prachtige rand van de Hout vraagt om een nieuwe bestemming. Laten we hopen, dat het bewaard kan blijven en dat er iets leuks in komt, waardoor er meer mensen de Hout in worden getrokken om te genieten van natuur en cultuur. Er is ruimte voor Lucebert èn Provadja, experimenteel theater, technohouse disco’s en doorlopend festivals, wat ons college ons zo graag gunt. ‘Allemaal uit je dak in de bak’, zogezegd. En een blind paard kan er geen schade doen!

Maar misschien zijn er nog wel veel nobeler plannen. Wonen en horeca? We kunnen er binnenkort iets van vernemen, als de huidige beheerder, de heer Valkema, op 22 oktober een lezing komt geven bij de Historische Vereniging Alkmaar. Voor de details, zie www.hvalkmaar.nl

Het gaat dan niet alleen over het boeiende verleden van Alkmaars laatste bajes, maar juist ook over een mogelijke doorstart, met een heel nieuw perspectief. Wellicht hebben Kwik, Kwek en Kwak heel slim iets lucratiefs bedacht. Wat zou dat mooi zijn…

Leen Spaans
voorzitter Historische Vereniging Alkmaar