Alkmaar uitgestorven

Alkmaar van de kaart?

Goed voornemen van ons stadsbestuur: ‘meer jeugdcultuur’, opdat onze jongeren in de eigen stad willen uitgaan in plaats van de portemonnee in Amsterdam om te keren. Aanbeveling onzerzijds: òòk meer seniorencultuur, opdat onze senioren in de eigen stad kunnen uitgaan in plaats van hun pensioen in Amsterdam en Haarlem te besteden. Verklaar u nader, zie ik u denken.

Twee gebeurtenissen inspireerden me tot deze hartenkreet. Genoot van de tentoonstelling ‘Vincent van Gogh, 400 dagen in Amsterdam’. In het Amsterdams Stadsarchief, ‘de Bazel’, nog tot 17 april. Als beginnend theologiestudent verbleef Vincent van Gogh ruim een jaar in de hoofdstad. Vincent begon vroom aan zijn dominee-studie, schreef daar openhartige brieven over aan zijn broer Theo. Hij werd er niet gelukkig van. Maar goed dat hij uiteindelijk besloot om kunstenaar te worden. Tijdens zijn leven bracht hem dat echter ook weinig vreugde. Dat er aan zijn schilderkunst zo’n mooi museum zou worden gewijd op het mooiste plein van Nederland heeft hij nooit kunnen vermoeden. Maar zijn gang door Amsterdam tijdens die 400 dagen intrigeerde me. Hij bezocht systematisch alle kerken en kerkjes, evangeliezaaltjes en kapellen. Drie of vier kerkdiensten op een zondag vond hij normaal. Liep er de hele stad voor af. En beschreef met een schildersoog wat hij onderweg en in die kerken zag. In de tentoonstelling in de Bazel loop je als het ware met hem mee en ervaar je het Amsterdam van die tijd, 1877-78. De preken worden ons gelukkig bespaard.

Daags erna wilde ik graag een zeer gewaardeerde gast van verre onze stad en streek laten zien. Op zondag, alle tijd. In de ochtend de oude stad, in de middag Graft-De Rijp-Schermer. Dacht aan Vincent en onze Alkmaarse mooie monumentale kerken, gaf hoog op van hun ouderdom en interieurschatten. Maar verder dan de buitengevel kwamen we niet. Behalve tijdens de dienst of de mis is er in Groot Alkmaar geen enkele kerk voor belangstellenden geopend. Kaasmuseum dan maar. Ook dicht. Stadhuis idem. Ook de fraaie historische stadhuisjes van Graft en De Rijp. Het Stedelijk Museum, Kunstuitleen en Beatlesmuseum zijn in Alkmaar de enige positieve uitzonderingen. In De Rijp staat de deur voor de toerist van museum ’t Houten Huis gastvrij open. Maar dat is het. Voor de rest wachten slechts de winkels en de horeca. Alkmaar òp de kaart of vàn de kaart. Volgende keer dan maar op zondag met een gast naar Amsterdam?