Alkmaar Buitenhof

Alkmaar, verloren veiligheid?

We kunnen ons niet voorstellen dat Den Haag ver weg is. De vervoersmiddelen en de communicatiemogelijkheden die ons ter beschikking staan geven het gevoel dat Den Haag om de hoek ligt. In de jonge republiek van de 17e eeuw was het centrum van de macht Den Haag en niet langer Brussel. Den Haag was terug van weggeweest zogezegd. Immers, in de eeuwen vóór de Habsburgse bazen, die in Brussel zetelden, was de macht van de Hollandse graven in Den Haag geconcentreerd. De zeventien grote steden van Holland deelden voortaan de lakens uit. Onderling was er veel concurrentie. Het kaas was zo van je brood gegeten. Vooral die van 020 hadden daar een handje van. Je moest er bovenop zitten. Alkmaar schafte zich dus om de hoek van de Ridderzaal, het centrum van de macht, een kantoor annex hotel aan. Enkhuizen, nog noordelijker, deed dat ook. Den Haag was te ver weg om er steeds naar toe te reizen bij ieder politiek wissewasje. Wat we tegenwoordig in Brussel voor het Europese bestuur organiseren deden we in de 17e eeuw in het klein ook, in Den Haag. Alkmaar had er toen vaste vertegenwoordigers, juridisch geschoolde ambtenaren. Het zal onze mannen in het Haagje aan niks ontbroken hebben. Maar op den duur werd het voor Alkmaar toch te kostbaar. Het Haagse logement werd afgestoten. De wapens in de gevel van het inmiddels ook verdwenen café-restaurant Les Deux  Villes aan het Buitenhof (maar die gevel is er dus nog) getuigen van de vroegere Alkmaarse en Enkhuizense aanwezigheid.

Dat Alkmaarse wapen stond met zijn stoere stevige stadspoort, waarin je een vervaarlijk opgetrokken hekwerk herkent, symbool voor de veilige stad. Binnen de stadsmuren heerste vrede. Het gespuis werd er buiten gehouden. ’s Avonds ging alles op slot. En bij die pas gereconstrueerde hamei aan het Zeglis kan je nog zien dat een poort met hekwerk niet genoeg werd gevonden. Ook nog een ophaalbrug en daarvoor nóg een stevig hek. Pas dan voelde men zich veilig tegen lieden, die gewetenloos hun misdaden wilden begaan. Want die zijn van alle tijden. Maar een poort, een hek, een ophaalbrug helpen niet meer tegen gewetenloosheid.  Al lang niet meer. Sinds het vorig weekend in Parijs is ons dat weer eens ingewreven. Zo bezien is het Alkmaarse stadswapen helaas ook een symbool geworden van jammerlijk  verloren veiligheid. Het zou ons moeten inspireren om die veiligheid terug te winnen.