Alkmaarse flauwekul?

“Moet je kijken, boven op dat pand heeft hij het stadswapen gezet, geflankeerd door twee enorme leeuwen. Die leeuwen zitten met hun kont naar het wapen toe. Die Alkmaarder heeft misschien willen zeggen: ‘Fuck you’. Geweldig. Dat is dus Alkmaar. Mijn stad.” Aldus Frits de Beer, fotograaf, in de Alkmaarsche Courant van 28-10. Mooi artikel over de stadgenoot, die opeens in het nieuws kwam met zijn internetfilmpje over Alkmaar in 1914 en 2014.

Daar gaan we weer, dacht ik, sprookjes vertellen over Alkmaar…Gelukkig gebruikte Frits nog ‘misschien’. De intellectuele twijfel siert hem. Want menige gids van Alkmaar houdt het voor helemaal waar: die leeuwen van de Mient 23 staan daar zo uitdagend, omdat de eigenaar nog een appeltje te schillen had met het stadsbestuur. “Fuck you”, vatte Frits samen. We werkten er nota bene zelf ook aan mee, dat die F-mythe in stand blijft, met ons fotoboek ‘Dit is Alkmaar’. Iedereen praat en schrijft elkaar na. Maar is het wel echt zo, dat eigenaar Jacob Leeuwenburg het stadsbestuur wilde beledigen? Was dat in zijn belang dan? Oké, er was een conflict over een 40 cm uitstekende daklijst en Jacob kreeg geen gelijk. De buurman wel. De gemeente was echter in 1731 ook al niet zo goed in handhaven, want die liet het zo, tot op de huidige dag. Wellicht dat Jacob juist uit erkentelijkheid voor het gedogen het stadswapen op zijn gevel plaatste!

Maar die leeuwen dan? Tja, die staan in Hoorn op het Westfries Museum met het Alkmaarse stadswapen net zo, sinds 1632, toen het nog het bestuurskantoor voor Frederik Hendrik en de Staten van Holland was, samen met de wapens van alle zeven steden van het Noorderkwartier. Zou Frederik Hendrik dan toen ook al een hekel hebben gehad aan het Alkmaars stadsbestuur? De dapperen, die voor het eerst zijn grote vijand, de koning van Hispanje, hadden weerstaan? Bovendien, neerspringende leeuwen vind je ook nog in Amsterdam, Voorburg, Breda, Brussel, Brugge, Lyon….In boeken over heraldiek tref je de ‘neerspringende leeuw’ gewoon aan als onderdeel van de wapen- iconografie. De F-mythe zegt dus wellicht meer over ons, dan over de toenmalige eigenaar. Die twee leeuwen verbeelden voor ons wat wij soms denken over het stadsbestuur. We houden van Alkmaar, maar af en toe is het niet goed of het deugt niet, natuurlijk. En dan troosten die leeuwen ons een beetje. Maar het is misschien wel onvervalste Alkmaarse F-…lauwekul!