Alkmaarse Grietje

“Je bent Alkmaarder als…” heeft zo’n 13000 leden. Kent u het ? Een populaire rubriek op Facebook, voor en door Alkmaarders. Soms veel ongein, plat gemopper over gedoe in de stad. Dan hoop je dat de beheerder van de rubriek ingrijpt en paal en perk stelt aan de klagende stadgenoten, alleen al vanwege het veelal abominabele Nederlands, dat niet door de inburgeringstoets zou komen. Maar behalve bron van ergernis en verbazing is deze rubriek ook een vindplaats van historische foto’s en verhalen over oud-Alkmaar. Zo verscheen er kort geleden een korte biografie van Grietje Speur-Paarlberg, 1877-1954, van de hand van haar kleinzoon. Die vroeg zich af wie zijn oma had genomineerd in 2012 voor de ‘Grootste Alkmaarder aller tijden’. Oma Grietje haalde niet de top tien, maar moest wat ons betreft wel aan de vergetelheid worden ontrukt. Ze dreef met haar man een boterhandel aan de Gedempte Nieuwesloot. Haar laatste jaren sleet ze als weduwe op het Wildemanshof, toen dat nog niet door moderne restauraties een comfortabel, knus woonoord was. Het waren vooral haar jonge jaren, die Grietje tot een bijzondere Alkmaarse maakte. Bij het 750-jarig bestaan van de stad in 2004 werd het boekje ‘Vrouwen in Alkmaar’ uitgegeven, over markante Alkmaarsen uit verleden en heden. Grietje stond daar ook in, met bovenstaande foto. We zien haar als dienstbode. Rond 1900 wellicht. Ze heeft ervaren hoe je als dienstbode de voetveeg van je ‘meneer’ en je ‘mevrouw’ kon zijn. Geen enkel recht dan het aanrecht. En zelfs dat nog van een ander. Ze richt in het Ramen in 1902 een arbeidsbeurs voor vrouwen op. Dan is ze 25 jaar. Haar bemiddelingsbureau geeft de garantie op ‘het verkrijgen van een degelijke betrekking’. Later ontwikkelde zij hieruit een heus contract met arbeidsvoorwaarden. De gemeente volgt haar goede voorbeeld, maar pas in 1916, met de oprichting van een arbeidsbureau. Wie via Grietje aan het werk kwam was verzekerd van een vrije avond per week en een deel van de zondagen en feestdagen vrij. Met in de winter een brandende kachel in haar kamer. Niet naar huis zonder een maaltijd. De cao lijkt zijn langste tijd te hebben gehad. Daar zijn gewichtige redenen voor. Maar met haar praktisch feminisme en nuchtere wellevendheid hielp Alkmaarse Grietje het besef groeien, dat werkgevers en werknemers samen baat hebben bij een eerlijke, respectvolle verstandhouding. Alkmaars voorbeeld voor de toekomst, nog steeds, om in ere te houden.