All That Jazz in Alkmaar

“Jammer genoeg bestaat dat cultuurtje niet meer”. In de AC werd verslag gedaan van vrijdagavond jl. in Victorie, waar een eerbetoon aan legendarische jazz- en bluespromotor Jan Hupkes werd gebracht. De foto van Jan Jong die erbij stond toonde types als Koos Koets, alias Kees van Kooten, oud geworden ‘langharig werkschuw tuig’. Links ruig, zeg maar. Over welk verloren gegane ‘cultuurtje’ hebben we het? De foto boven deze column laat het Modern Music Alkmaar Quintet zien in 1961, in Extase. Bepaald geen Koos-Koets-types. Frisse jongens, stropdas, plooi in de broek, zware brillen en geen enkel vermoeden van overmatige drank- of drugsconsumptie. De jazzcultuur in Alkmaar had een ontwikkeling als elders in ons land. Voordat het rock- en popgeweld zich aandiende was de jazzscene zeer beschaafd en burgerlijk. Pim Jacobs en zijn trio lieten met Rita Reys het volk in de jaren 50/60 kennismaken met beheerste swing. Het land kende tientallen jazz-sociëteiten, Alkmaar had er ook een paar. Jensen Playhouse was misschien de eerste jazzclub hier. Maar ook in het Gulden Vlies en in de 13 Balken, en in Extase dus en het Wapen van Heemskerk, zoals Victorie ooit heette, wist men van toeteren en blazen. Zanger Jan Ras en Cees Slinger waren plaatselijke jazz-helden. De ordentelijke swing evolueerde naar vrijere vormen van jazz, met veel improvisatie en ritmewerking. Jazz-rock en funkyjazz gingen de concurrentie met de popscene aan. De invloed van de jazz-ontwikkeling elders, vooral die in de USA, deed zich natuurlijk gelden. Miles Davis en tijdgenoten brachten de muziek op een hoger, maar ook abstracter plan. Jazz werd business voor specialisten, spelers en luisteraars. De sociëteiten verdwenen de afgelopen twintig jaar bijna allemaal. Het BIMhuis in Amsterdam is weliswaar een instituut geworden, maar de café-jazz moet je met een lantarentje zoeken. “Jammer genoeg bestaat dat cultuurtje niet meer”. Een prominent verenigingslid, jazz-liefhebster, vroeg me al eens of er niet iemand in de stad was die de Alkmaarse jazzcultuur van weleer wilde beschrijven. Het eerbetoon aan Jan Hupkes laat zien, dat er genoeg getuigen zijn uit de Alkmaarse jazz-glorietijd. Wat voor mooie herinneringen zou Jan Ras nog kunnen ophalen! Onze vereniging kan helpen om tot een publicatie te komen, artikel of boek. In dit nieuwe jaar verwachten we boeken over Alkmaars popgeschiedenis en over Alkmaars klassieke concertcultuur. Wat zou het mooi zijn als “All That Jazz in Alkmaar” ook kan worden vastgelegd. Wie meldt zich?