Op 28 mei jl. vierde onze stad de 75e verjaardag van de stedenband met Bath. Deze oudste stedenband van Nederland tussen Alkmaar en het Engelse Bath, dat door de Romeinen is gesticht, vond zijn ontstaansgeschiedenis in de Tweede wereldoorlog. De Alkmaarse Eli Prins stond aan de wieg van deze stedenband.
De in Alkmaar geboren Eli Prins (1904) werkt de jaren voor de oorlog onder meer in Duitsland en Oostenrijk. Daar ervaart hij de dreiging van de komende oorlog en het lot van de Joodse bevolking aan den lijve. Op 14 mei 1940 weet hij vanuit Alkmaar via IJmuiden over zee naar Engeland te ontsnappen.
Hij trekt in bij zijn zus, die in Bath woont en verricht gedurende de oorlog inlichtingenwerk voor de Britse en Nederlandse regering in ballingschap. Zij vrienden en kennissen in Bath vertelt hij over Alkmaar en de gevolgen van de oorlog voor de stad. Dat leidt in juli 1945 tot de organisatie van een ‘Alkmaar week’ in Bath. De inwoners verzamelen geld, kleding, speelgoed en eten-in-blik ten behoeve van Alkmaar.
Vijftig Alkmaarse kinderen gaan voor drie maanden op bezoek in Engeland om aan te sterken. Op 31 augustus 1945 doopt een vertegenwoordiger van Bath de brug – als dank voor de steun uit de Engelse stad – tussen het Fnidsen en het Waaggebouw tot Bathbrug. Kinderen uit Bath brengen in 1946 hun vakantie door in de Kaasstad. En daarmee is de stedenband geboren. Jarenlang vindt een uitwisseling plaats op met name het terrein van sport en cultuur. Al 75 jaar lang. Over en weer zijn vele vriendschappen tussen de bewoners van beide steden ontstaan. Hopelijk zal deze band nog vele jaren – ondanks de Brexit – in stand blijven.
En hoe liep het af met Eli Prins? Hij trouwde een Engelse vrouw en bleef in Bath wonen. Zijn ouders en broer, die in het pand Bierkade 15 woonden, maakten deel uit van de 213 Joodse Alkmaarders die door de Duitse bezetter zijn weggevoerd. De drie leden van het gezin Prins zijn in Sobibor vermoord. Over Eli prins leest u meer in het recent uitgegeven boek ‘De ontsnapping naar Bath.’
Lees ook meer op deze website van Alkmaars Uitwisselings Commitee (AUC).
Alkmaarders op de Kaart heeft een kaart over Eli Prins en de stedenband gemaakt.
Klaas te Bos, HVA