Chique achter tralies in Alkmaar?

Dat eikenhouten kastje van oma is u dierbaar. Maar het past niet meer bij de nieuwe meubels. ‘Naar Marktplaats’, roept uw zoon. ‘Zwart verven’, vindt uw dochter. ‘Op zwenkwieltjes zetten, die ouderwetse balpootjes eraf’, vindt uw echtgenoot. ‘Ja, dan past hij beter bij de nieuwe salontafel’, twijfelt u. U wilt dat kastje van herinneringen niet kwijt, maar of het in de woonkamer kan blijven staan…? ‘We moeten het wèl blijven gebruiken’, gooit u maar eens in de groep.

Stel, dat kastje van oma is een monumentaal bankgebouw. Het staat leeg en is te koop. De koper wil er een modezaak in. Met een duidelijk zichtbare entree, anders lopen de klanten het pand voorbij. Hij vindt een fraaie oplossing. Maar het probleem blijft de etalage. Een bankgebouw heeft dat doorgaans niet. Maar in de gevel een etalage zagen is ondenkbaar. Kortom, de koper heeft hetzelfde probleem als u met dat kastje, zij het met veel grotere financiële risico’s.

Waar hebben we het eigenlijk over? De mooie zaak van Hugo Boss, hoek Heul-Koorstraat. Gebouwd naar een ontwerp van de Gebroeders van Gendt, met hulp van de Alkmaarse architect Leguit. Aannemer Ringers voerde de bouw voor het ‘agentschap van de Nederlandsche Bank’ uit. Het lijkt op een Duitse ‘Wasserburg’, zoals je die net over de grens ziet. Het is nu terecht een rijksmonument: “Het bankgebouw uit 1921-1923 is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als representatief voorbeeld van een bankgebouw in een, op Duitse voorbeelden geïnspireerde, robuuste traditionalistische stijl.” De Nutsspaarbank kwam er later in, toen de VSB-bank, tenslotte Fortis. En nu dus Hugo Boss.

‘Als die tralies er nu eens af mochten’, verzuchtte de verkoper, toen ik er laatst een regenjas kocht, ‘we kunnen niks laten zien!’. Alsof het de opmaat was naar een oplossing, want kort erop werden we uitgenodigd om er eens over te praten met de huidige eigenaar, Ed Bregman uit Alkmaar. Ons advies: ‘Laat één venster met tralies intact, zodat je kunt zien hoe het oorspronkelijke ontwerp was; bewaar de tralies in het gebouw zelf, zodat je ze terug kunt plaatsen als het gebouw in de toekomst een andere functie krijgt.’ Monumenten moet je blijven gebruiken, anders vervallen ze (zie Westerlicht o.a.!). En soms moet je compromissen sluiten om blijvend gebruik mogelijk te maken. Dan werken we naar vermogen mee. Binnenkort dus ‘chique, (bijna) zonder tralies’ op deze plek?