Verdient Alkmaar met Bloemwijk een nieuwe prijs? | column van Netty Bleichrodt-Vegter | 4 12 2020

Alkmaar is goed in het ontvangen van prijzen – met het verjagen van de Spanjaarden voor onze stadspoorten in 1573 wonnen we wellicht de eerste & belangrijkste prijs, vechtjassen als wij Alkmaarders zijn – maar we winnen niet altijd, en dat is soms maar goed ook. In aanvang van dit jaar namelijk kreeg de in 1972 gesloopte ‘Koninginnekerk’ in Rotterdam de dubieuze eer de verkiezing van ‘Mooist gesloopte kerk van Nederland’ te winnen. Hoe zit dit?

Sloop Dominicuskerk 16 juli 1985. foto Berend Ulrich, collectie Regionaal Archief Alkmaar

Het ging hier om de verkiezing van ‘De mooiste gesloopte kerk van Nederland’, georganiseerd door het Nederlands Dagblad in aanvang van dit jaar, en hierbij waardeerde het publiek de in 1972 gesloopte Koninginnekerk in Rotterdam als winnaar met 8,6 sterren gemiddeld. Als tweede eindigde de Sint-Michaëlskerk in Zwolle met 8,4 sterren en als derde de Maria Magdalenakerk in Amsterdam met 8,3 sterren.

De sloop van onze Sint Dominicuskerk scoorde met 8 sterren de 16de plaats van de in totaal 58 genomineerde godshuizen. De kerk was in 1860 gebouwd op een krappe vierkante kavel, tussen de Laat en de Breedstraat. De toren vormde het hoogste punt in Alkmaar. Het was één van de eerste stedenbouwkundige topprestatie van architect Pierre Cuypers, niet bepaald de minste.

St Dominicuskerk ca. 1933. Foto op glasplaat: maker onbekend. Collectie Regionaal Archief Alkmaar / NL-AmrRAA_1430_2018-20_0002.

In 1973 werd de kerk aangewezen tot ‘voorlopig’ Rijksmonument. Een serieus plan voor herbestemming werd helaas niet gemaakt. Door de toenemende ontkerkelijking was de kerk ook sinds 1974 niet meer in gebruik. De bouwvalligheid was waarschijnlijk de reden dat men in 1985 besloot tot de sloop. Het kleine klokkentorentje is eenzaam aan de Laat achtergebleven.

Alkmaar viel dus met een 16e plek ook in de prijzen, maar enigszins bescheiden. Misschien wist u er niet van, hetgeen ik me kan voorstellen. Deze prijs vieren we ook niet elk jaar, ook omdat we er niet bepaald trots op kunnen zijn. Ik hoop ook maar dat het niet in alle geschiedenisboeken staat.

Slopen is wel een heel grondige manier van afscheid nemen. Dat was ook recent goed te merken uit de reacties van de bewoners op de sloopplannen in Bloemwijk. Onbegrip en verdriet alom. Acties werden gevoerd. Toch gaat de sloop waarschijnlijk binnenkort door, zodat de bouw van een nieuwe buurt kan beginnen.

Conclusie: gaan we hiermee over zoveel jaar een prijs winnen..? Met hoeveel spijt zullen we hierop terugkijken?

Netty Bleichrodt-Vegter, HVA