Een zooitje, in Alkmaar…

Mooie zaterdagmiddag. Ik wandelde met Anne door de stad. Vijftig jaar geleden woonde hij als student in de Lyceumstraat. Sindsdien nooit meer terug geweest. Gewoond in de USA, Azië en Frankrijk. Mooie loopbaan. Nu weer terug in Haarlem. Hij keek zijn ogen uit. Waar ben ik? Op iedere hoek was een overpeinzing. Was hier niet een koekfabriek? Daar zat een meubelhandel. De verbazing was van zijn gezicht te lezen. Wat zie je wat ik niet zie, vroeg ik me af. “Wat is er veel veranderd in vijftig jaar”. Bij de Laat aan de oostkant was zijn verbazing het grootst. “Een zooitje was het hier, alles grijs en grauw, oud en armoedig. En kijk nu eens. Sfeer, kleur en gezelligheid!”

Dezelfde dag een mailtje: “Ik heb een tekening van Rein Bankert, weet u wat ie waard is?” Zo krijgen we ze vaker. Maar die naam ‘Rein Bankert’ deed me plots beseffen wat Anne eerder die dag zag èn vergeleek.  Rein Bankert, 1899-1971, de tekenaar, wie kent hem nog, die vijftig jaar geleden Alkmaar schetste in zijn armoe en verval. Maar er ook de romantiek van zag. En tegelijkertijd trots was op zijn stad, waar hij gloedvol over kon schrijven en vertellen. Zoals in die radio-uitzending van de Vara. Alsof hij de promotie van Alkmaar had uitgevonden. Het was kort voor de grote restauratiegolf, die in de zeventiger jaren op gang kwam. Het besef van herstel en behoud had het gewonnen van de neiging om de ouwe zooi met de grond gelijk te maken. Wat wij nu als onze ‘fraaie monumentenstad Alkmaar’ kunnen presenteren, zoals ik deed op mijn wandeling met Anne, hebben we te danken aan de visie van mensen als Rein Bankert en zijn generatiegenoten. Zie hem eens staan in zijn woonkamer. Alles ademt de jaren ’50. Bankert begreep, dat de monumentale schoonheid van de stad behouden kon worden. Veel was er al verdwenen. Die rare straattypes, waar hij graag over schreef, de marskramers die hun handelswaar kwamen kopen in de garen-en-band-winkel van zijn vader. Vervallen panden, die moesten wijken voor het moderne autoverkeer. Met zijn tekeningen en verhalen bleef hij er op wijzen, dat de oude stad met liefde en zorg moest worden behandeld. Zijn boek ‘Alkmaarse Herinneringen’ gaf onze vereniging postuum uit bij ons vijftigjarig jubileum. Op hvalkmaar.nl laten we wat werk van Rein zien. “Was het zo ongeveer?”, zal ik aan Anne vragen.