Op filmgebied is Alkmaar meegegaan in de vaart der volkeren. Tegenwoordig kan iedere filmliefhebber terecht in een tweetal hypermoderne filmtheaters: Vue en Filmhuis. Dat was vroeger anders. In 1912 begon aan de Koningsweg de Alkmaarse filmgeschiedenis. Uiteindelijk resulteerde dat in een viertal filmtheaters: het Victoriatheater en Rex in de Langestraat, de Harmonie op de Gedempte Nieuwesloot en de Cinema op de hoek van Doelenstraat en Gedempte Nieuwesloot.

Het vertonen van films heeft in Alkmaar door de jaren heen regelmatig tot veel ophef geleid. Met argusogen werd het vertonen van ‘levende’ beelden gevolgd. Het in een film voorkomen van een naaktmodel was in 1919 zelfs aanleiding tot het instellen van een commissie die films moest gaan bezien op het zedelijkheidsgehalte, niet alleen voor kinderen, maar ook voor volwassenen. Hiermee liep Alkmaar vooruit op het instellen van een landelijke filmkeuring in 1928.

Toch was dit nog geen garantie voor een verder rustig verloop van de filmvoorstellingen. Een mooi voorbeeld van hoe een filmvertoning uit de hand kon lopen, vond plaats in 1956. In mijn geboorteplaats ging ik toen gespannen naar de eerste vertoning van ‘Rock around the clock’. In nabijgelegen steden was het vertonen van de film verboden. Maar wij zouden het meemaken! De bioscoop binnenkomend, werden wij omring door een haag van potige beveiligers. Tijdens de bioscoopreclame kwam een zuiveladvertentie voorbij met de leus: melk, boter, kaas! In de zaal zat een durfal die daar luid roepend aan toevoegde: eieren! Ogenblikkelijk kwamen de beveiligers in actie en de jongen werd hardhandig uit de zaal verwijderd.

Dat de voorstelling verder rustig verliep moge duidelijk zijn. In Alkmaar was er bij het vertonen van deze film ook een gespannen sfeer. Het personeel van het Victoria Theater was alert en bescheen met zaklantaarns mogelijke onruststokers. Ook zette men de geluidsknop bij luidruchtige filmfragmenten lager. De bij de jeugdige toeschouwers aanwezige spanning moest zich toch op een of andere wijze ontladen en dat gebeurde na afloop dan ook. Op straat braken er rellen uit. Hierbij sneuvelde een winkelruit bij de tabakswinkel van Jaap Smit op de Gedempte Nieuwesloot. Daarop greep de politie in met gebruikmaking van de gummiknuppel.

Op zondag 15 september a.s., in het kader van Open Monumentendag, kunt u meer te weten komen over de onrust die verschillende filmvertoningen in Alkmaar te weeg brachten. Om 14.00 uur start er dan een stadswandeling over ‘Plekken van plezier’ vanaf het Doelenveld.

Deelname is gratis.

Bert Muis