Gebrand op de Alkmaarsche Courant

Tachtig jaar geleden opende de Alkmaarsche Courant op 1 februari 1937 met een kop, die je, – als je het nu leest -, het gevoel geeft dat er morgen weer zo’n kop kan staan, maar dan over een leider van nu. Grote woorden, sterke uitspraken, niet onderbouwde toezeggingen, verholen dreiging. Zo analyseerde de toenmalige hoofdredacteur de langverwachte rede van Hitler in de Rijksdag. Een intelligent verhaal, dat je, nu je het vervolg weet, doet beseffen hoezeer de dreiging van het bewind van Hitler zich al deed gevoelen in die dagen. ‘Duitsland eerst’ voorspelde grote problemen met de andere landen van de beschaafde wereld.

De krant bestond in deze vorm met vijf edities per week sinds 1905. De aanblik in 1937 was nog veel tekst per pagina, lange artikelen, weinig foto’s, alles zwart-wit. Maar de krant van onze stad functioneerde toen wèl nog duidelijk als oog en oor van de héle wereld. Die breed georiënteerde rol werd in de ontwikkeling sindsdien overgenomen door het Noordhollands Dagblad en nog nadrukkelijker door de grote landelijke kranten. Een hoogstaande kwalitatieve analyse als die van Hitlers onrustbarende rede in 1937 zouden we nu van het NRC of de Volkskrant verwachten. De Alkmaarsche Courant herinnert met zijn archaïsche naam, – met ‘sch’ en ‘courant’ in plaats van krant -, nog aan die gewichtige status van weleer. Maar de inhoud is versmald tot vooral charmante ‘human interest’ in de stad- en streekbewoners. En dat levert mooie rubrieken op, die de trots op onze mooie stad voeden.

De kritische geest van de redactie laat zich van tijd tot tijd gelukkig ook zien in vlammende analyses van de politieke zandbak van de Langestraat. Machthebbers moeten hun criticasters koesteren om hen te beschermen tegen arrogantie. In de middeleeuwen stelden wijze vorsten een hofnar aan, die mocht zeggen wat anderen slechts bibberend durfden te denken. Verstandig bestuur heeft een kritische pers nodig om zich te kunnen verantwoorden en steeds weer te legitimeren.

Daarom heeft zelfs een stad van onze maat een eigen krant nodig, als aanvulling op de grote landelijke media. Omdat we ons dagelijks niet alleen betrokken willen voelen bij het wereldgebeuren, maar ook met het wel en wee van de eigen stad. En voor het idee dat er iemand op let dat onze eigen bobo’s niet al te gekke dingen bedenken. Daarom dus, en juist ook vanwege die vlammende stadspolitieke analyses ben ik gebrand op de Alkmaarsche Courant.