Goed bedoeld in Alkmaar?

Kenmerk van een democratie is respect tonen voor minderheden. Dat betekent niet per se dat het nodig is om te koketteren met het gedachtengoed van je boeddhistische, katholieke, islamitische, joodse of orthodox-christelijke buurman. Toch gebeurt zoiets sinds kort in de Grote Sint Laurenskerk, koketteren. Sinds 1518 kerkten daar drie generaties rooms-katholieken en zeventien generaties protestanten voordat het gebouw in 1996 zijn kerkelijke functie verloor. Wie de onlangs geopende permanente tentoonstelling bekijkt krijgt al gauw het gevoel dat de samenstellers het niet kunnen verdragen, dat de kerk ten tijde van de reformatie in 1572 afscheid nam van het katholieke geloof. Daar waren ernstige, historische redenen voor, zoals in de rest van Noordwest-Europa. De zelfstandigheid van ons land hebben we er aan te danken. Alkmaar had daarbij zelfs een gidsrol. Immers, van Alkmaar de Victorie! Het ontstaan van ons land als zelfstandige republiek werd bevochten vanuit de morele overtuiging dat iedere burger recht heeft op vrijheid van geweten. Wat we nu zien in islamitische diktatuurstaten waar de overheid bepaalt wat je mag denken en zeggen, speelde toentertijd ook in het rooms-katholieke bewind van Philips II, waar onze streek onder gebukt ging. Dat was een vrijheidsstrijd waard. Het nostalgisch verheerlijken van die ‘goeie ouwe roomse tijd’ in juist dèze Grote Kerk, die zo nauw verbonden is met Alkmaars Victorie, doet de wenkbrauwen vast flink fronsen bij ieder met enig historisch besef in onze stad. En ver daarbuiten.

Maar vele malen ernstiger nog zijn de fouten en omissies, die aan het licht komen als je de inhoud van de tentoonstelling goed bestudeert. De deskundige gidsen van de Grote Kerk zijn verbijsterd over de vele blunders op de informatiepanelen, de pijnlijke uitglijers en de neerbuigende toon van de teksten. Vreemd, dat hun kennis niet is benut. De grootste humanist die Alkmaar kende, Murmellius, wordt niet genoemd. Jan Arentsz, door de bevolking op handen gedragen, bewoner van het Huis met de Kogel, de grote morele motivator achter het verzet tegen de Spanjaarden, wordt verzwegen. De brochure voor de jeugd vertelt onwaarheden: meteen al op bladzijde 1, dat de kinderen welkom zijn in de 1000 (!) jaar oude kerk. We vieren in 2018 toch het 500-jarig bestaan?! Qua design prachtig, maar qua inhoud zeer twijfelachtig. Laten we hopen, dat het College de wijsheid heeft om de kritiek serieus te nemen. Zie onze website www.hvalkmaar.nl voor het verhaal van de gidsen.

(De Historische Vereniging kreeg van meerdere gidsen van de Grote Kerk hun opmerkingen ter verbeteringen aangereikt. Dat deden ze in de hoop, dat ze daarmee de samenstellers van de tentoonstelling alsnog kunnen bereiken. Eerdere pogingen om in gesprek te komen met de samenstellers werden niet op prijs gesteld. Het ‘verhaal’ dat hier is afgedrukt is nog redelijk beknopt. Er is nog veel meer ter verbetering op te merken over de inhoud van de tentoonstelling, maar dat voert op deze plaats te ver.)