Goed voornemen: Haal Maarten terug!

Bent u wel eens in Gent geweest? Nee? Dan moet u dat maar eens gaan doen. Een mooie stad, Nederlands en buitenland in één. Gent heeft grote kunstmusea met voor de oude kunst het Museum van Schone Kunsten,  een soort Rijksmuseum, maar dan een zonder rijen toeristen. En of dat niet genoeg is, hangt we in de Sint Baafs-kathedraal het schilderij ‘De Aanbidding van  het Lam Gods’, van Jan en Hubert van Eyck.

Het schilderij is in 1453 in opdracht van Joost Vijd, koopman en schepen van Gent, vervaardigd. En hoewel het schilderij de tand des tijds redelijk heeft weten te doorstaan, was het toch aan restauratie toe. Onderzoek wees uit dat behalve dat de vernislaag was vergeeld ook zeventig procent van het schilderij latere restauraties zijn, die  verwijderd gaan worden, een project dat zeker tien jaar in beslag gaat nemen. Een groot deel van het schilderij is voor restauratie overgebracht naar het Museum voor Schone Kunsten, waar het publiek de restauratie van dichtbij kan volgen. De vernislaag en de latere retouches zijn al verwijderd, het gestripte schilderij ziet er zwaar beschadigd uit. Over een aantal jaren moet het er echter na restauratie weer uit zien zoals de broers Van Eyck het bedoeld hebben. In de Sint Baafs-kathedraal hangt tijdens de restauratie een verbluffend realistische reproductie, zo perfect dat toeristen in de rij staan om na betaling van entreegeld de reproductie te gaan bekijken, terwijl in het museum, waar het origineel zich bevindt, geen toerist te bekennen is. Het lijkt wel of men niet voor het kunstwerk naar Gent  komt, maar om op Instagram te bewijzen, het liefst met een selfie, dat men in Gent geweest is, het Lam Gods als bewijs.

Terug naar Alkmaar. Wij hebben het geluk gehad delen van het altaarstuk van Maarten van Heemskerk in de Grote kerk te kunnen bewonderen. Dat werk komt nooit meer naar Alkmaar, net zo min als wij ooit naar Linköping zullen gaan. Maar is het niet mogelijk nu de reproductietechniek zo’n perfectie bereikt heeft, het hele schilderij van Maarten van Heemskerk permanent in de Grote Kerk te vertonen? In het verleden heeft wel een inkjet-reproductie in de kerk gehangen maar vergeleken met de huidige techniek was dat een beperkte voorstelling. Het frame van de inkjet-reproductie is nog aanwezig. Dus wat weerhoudt ons Maartens schilderij, dit keer als reproductie, terug in Alkmaar te krijgen? Ik zou zeggen: doen!

Feyko Alkema