Heilige grond van Alkmaar?

Wie gelukkig wil zijn moet in het NU leven. Ik kan het u van harte aanbevelen, al lijkt dat vreemd te klinken, juist van een voorzitter van een Historische Vereniging. Maar ik kan u verzekeren, dat de bestudering van de geschiedenis pas echt interessant wordt als je in je leven gericht bent op het nu en op de toekomst: wat heeft de geschiedenis ons te leren om het huidige leven beter te kunnen begrijpen. Inderdaad, heel veel. Het alternatief is nostalgie, het eenvoudigweg verheerlijken van een verleden, dat nooit echt bestaan heeft, maar in de fantasie mooier en mooier wordt, als verzachtend medicijn tegen het gedoe van het heden. Van ons mag het allemaal. Maar nostalgie zegt meer van onszelf in deze tijd dan van de mensen uit het verleden. Als we dat maar weten.

Dat gezegd hebbend moeten we elkaar even spreken over dat grasveldje naast de Grote Kerk. Hoezo midden in de volle stad dààr een grasveldje. We kijken naar het laatste deel van het kerkhof, de hof rond de Grote Kerk. Tot het begin van de 19e eeuw was dat kerkhof veel groter. De Grote Kerk had een ‘groene voet’, werd omzoomd door de toentertijd grootste begraafplaats van de stad, afgeschermd van het stadsgewoel door stenen muren. Het verloor zijn functie doordat Napoleon en daarna Koning Willem I het begraven binnen de stadsmuren verbood. Men vermoedde dat de gevaarlijke epidemieën die eind achttiende, begin negentiende eeuw door Europa waarden wel eens te maken konden hebben met de lijkontbinding in de kerken en op de kerkhoven binnen de stadsmuren. De bevolking leefde in nauwe straten dicht op elkaar. Een besmettingsbron kon binnen een stad flink huishouden. Dus kwam er een begraafplaats op een half uur gaan van de toenmalige Kennemerpoort, aan de Westerweg.

Onze voorouders vonden dus hun laatste rustplaats in en bij de Grote Kerk. Met de oude grafzerken gaan we respectvol om. Dat mag met het restant van het kerkhof ook wel, heeft men in de gemeenteraad gedacht. Er wordt nu onderzocht of de historische ommuring kan worden hersteld, althans, in een verlaagde vorm. Wij vinden dat een mooi initiatief, want het kan helpen om te begrijpen hoe de Grote Kerk met het kerkhof vroeger functioneerde. Een hervonden stukje ‘heilige grond’ als het ware in de drukke binnenstad. Het roept ons toe: geniet ervan, zo lang het nog kan, van het leven!