“Hollandse Nieuwe” in Alkmaar

In 1925 zijn we opgericht uit protest tegen het bannen van het water uit de stad. Ik geef toe: dat had toen niets te maken met vis. Maar Alkmaar zonder water lijkt me net zo’n ramp als Alkmaar zonder vis. Bij de gedachte aan vis loopt het water me al in de mond.

Zo’n honderd jaar geleden kreeg Alkmaar een nieuwe spraakmakende viszaak, van ‘de Engelsche methode’. Bij het twaalfeneenhalfjarig jubileum kwam er een aardig artikel in de krant: ‘Een bekende makelaar raadde de heer Meijer met nadruk af hier een nieuwe vischzaak te vestigen. Daaraan bestond in Alkmaar geen behoefte, meende hij. De heer Meijer dacht hier echter anders over. Reeds op de openingsdag liep het storm. De heer Meijer koos Alkmaar uit om een nieuwe vischzaak op te richten omdat naar zijn mening te dezer stede geen mooie vischzaken waren, speciaal niet voor gebakken visch. Nadat hij in de Langestraat (nr.48) begonnen is, zijn ook andere zaken verbouwd en verfraaid. Verleden jaar nog heeft de heer Meijer een nieuwe vischbakkerij aan zijn zaak verbonden en de Engelsche methode gevolgd: het bakken van visch in de winkel, terwijl hij zich bovendien ging toeleggen op het leveren van garnalen- en vischcroquetjes, die gretige aftrek vonden. Het vischverbruik is in Alkmaar zeer toegenomen. Voor vischli­efhebbers is het in deze zaak dus een El-dorado’.

Alkmaar is een waterstad. Zijn geschiedenis beweegt zich eeuwen lang langs de grenzen van land en water. Menige boer besloot in de middeleeuwen visser te worden, toen zijn land door het steeds maar weer opdringende zeewater te drassig werd voor landbouw of veeteelt. Het brakke ondiepe water in de meren om de stad bood eenvoudige en veilige kansen op een jaarlijkse rijke visvangst. Ook nog na de droogmaking en de terugkeer van de landbouw in de nieuwe polders bleef er drukke handel over voor de Visbanken, tot in de jaren ’90 van de vorige eeuw. Door de strengere voedselwetgeving kon dat nadien daar niet meer. Maar gelukkig heeft Alkmaar, behalve al die kaas, veel uitstekende viszaken en vismarktkramen.

Op woensdagavond 1 juli organiseren we onze jubileumwandeling (19.00 uur, start Nassaulaan 43). Een terugblik op 90 jaar inzet voor de stad. Na 1925 kwamen we nog een paar keer op voor het behoud van het water. Daarover en over veel andere zaken zijn heel bijzondere, leerzame verhalen te vertellen: een rijke vangst, geen woord visserslatijn!