Huize De Dieu, Alkmaar en Parijs?

We gaan weer gezellig ‘8 October’ vieren, nog een keer kermis, ringsteken, brandweerspuiten, marinedrukte, een deftige toespraak in de Grote Kerk, concert in de Vest, gratis naar het Stedelijk Museum, een bord zuurkool en natuurlijk de optocht, met serieuze, vrolijke en melige vrijwilligers. We gedenken onze vrijheid van 8 oktober 1573. Ik neem aan, dat ik u niks nieuws vertel, want het Victorie-verhaal horen en lezen we bij iedere gelegenheid, dat het lekker past in onze stadsmarketing.

En dan lijkt de geschiedenis van onze stad een enorme sprong te maken. Want het collectieve geheugen gaat verder bij het ontstaan en de bloei van AZ. Ja, in het vernieuwde Stedelijk Museum gaat veel aandacht uit naar de “Gouden Eeuw” van Alkmaar, terecht, maar dat was een direct gevolg van die Victorie uit 1573, de zaal ernaast dus. De stad werd snel rijk door de handel en wilde het weten ook. Maar daarna wordt de kennis van onze stad snel mistig. Ook terecht?

Bij het volgende tripje naar Parijs moet u even goed naar de Arc de Triomphe kijken. In de rechterbovenhoek staat “Alkmaer”, omringd door vlammende zwaarden en leeuwenkoppen. Hoe dat zo? De ‘slag bij Alkmaer’ is door de Fransen in 1799 gewonnen van de Engelsen en de Russen. Daarmee was de dreiging van de Europese concurrenten afgewend en kon Parijs met Napoleon aan het hoofd gaan dromen van een wereldrijk à la dat van Karel de Grote. In de ogen van de Fransen was Alkmaar in de 18e eeuw dus heel belangrijk. Daarom dat chique plekje op de Arc de Triomphe! Nooit geweten?

Ooit wel gehoord van Willem de Fesch, van Gerardus Havingha, van Cornelis van Foreest, van Gijsbert Fonteyn Verschuir, van Leeslust Baart Kunde, van Physica? Bruinvis, Bosman, Kluitman? Hoe het Noordhollands kanaal en de spoorlijnen naar Den Helder en Haarlem de stad niet of wel veranderden? Hoe bijzonder de algemene begraafplaats is? Hoe de toen nog niet beroemde architect Cuypers (later wel, door het Rijksmuseum, Amsterdams Centraal Station, Kasteel Haarzuilens) in Alkmaar zijn visitekaartje afgaf met de St. Laurentius aan het Verdronkenoord? Zo maar een kleine greep uit de fascinerende geschiedenis van onze stad in de 18e en de 19e eeuw.

Waarom zien we daar niks van in ons Stedelijk Museum ? Omdat er geen plek voor is. Huize De Dieu in de Langestraat, met nog veel 18e eeuwse pracht & praal achter de voordeur, lijkt de ideale dependance voor ons Stedelijk Museum om eindelijk ook de opgeslagen schatten uit de 18e en de 19e eeuw te laten zien. Van alle ideeën die opeens de ronde doen over dit bedreigde Alkmaarse 18e eeuwse juweel (‘woning’, ‘kantoor’, ‘chique winkel’) is dit de beste suggestie, die ik de afgelopen dagen hoorde. Niet zelf bedacht, jammer genoeg. Maar zó waardevol voor de stad, dat het hier gezegd moet worden: Huize De Dieu, ideale museum-dependance voor de boeiende 18e en 19e eeuwse Alkmaarse geschiedenis. Sponsors, stel u op in rijen van drie svp.