Bunker Ritsevoort Alkmaar

Massieve oorlogsherinnering in Alkmaar

Bij Abby’s  aan het begin van het Ritsevoort staat nog de telefoonbunker uit de Tweede Wereldoorlog. Alkmaar was qua communicatie voor de bezetter het centrum van de regio. Vanuit die bunker werd contact onderhouden met de Duitse manschappen in de bunkers langs de kust en op de vele controleposten. Het was een gevoelig knooppunt van de telefoonverbindingen. De bunker werd dan ook zeer zwaar uitgevoerd, met enorm dikke muren om bombardementen te overleven. Tegen de bunker aan is tegenwoordig de bloemenkiosk ’t Singeltje’ gebouwd. Maar er is nog goed te zien hoe dik de muren zijn. En zo goed opgenomen in het straatbeeld, dat menigeen niet in de gaten heeft bij het passeren dat de Tweede Wereldoorlog er nog tastbaar aanwezig is.

De bunker maakte deel uit van de ‘Atlantikwal’, die de Duitsers langs de Europese kust van Noordzee en Atlantische Oceaan aanlegden. Om het bij een geallieerde aanval de vijand zo moeilijk mogelijk te kunnen maken. Voor die dagen was de veldtelefoontechniek van de Duitsers verbluffend goed. Vanuit die bunker aan het Ritsevoort kon de bezetter razendsnel in contact treden met de verscheidene legeronderdelen in de regio. De bunker zelf was onneembaar voor het verzet. Maar de telefoonkabels buiten de stad werden vaak gesaboteerd. Vanuit de bunker was snel en vrij nauwkeurig na te gaan waar de schade precies was aangebracht. Het leverde jarenlang een kat-en muisspel op tussen de bezetter en het verzet. Niet zonder slachtoffers.

Niet ver hier vandaan, aan het begin van De Hout tussen Emmalaan en Kennemerstraatweg staat nog een tweede communicatiebunker. Die heeft helaas niet, zoals de bunker naast Abby’s, een nuttige herbestemming gekregen. Half verscholen tussen het groen staat deze betonnen getuige van de Tweede Wereldoorlog er troosteloos bij. Vanuit de gemeente zijn er in het verleden wel pogingen gedaan om ondernemers te interesseren voor het bouwsel. Monumentenzorg belegde er zelfs eens een inspraakdiscussie over in de Kapelkerk. Ideeën genoeg. De leukste gingen in de richting van een thee-en-koffiehuis. Maar geen enkele ondernemer zag er kennelijk brood in.

De Duitsers lieten trouwens in de oorlog blijken in hun interne post nogal aangenaam verrast te zijn over de soepele medewerking die men in ons land vond voor het bouwen van hun verdedigingswerken. De betreffende aannemers verdienden er goed aan. Enkelen zijn na de oorlog veroordeeld wegens collaboratie.  Maar ‘bunkerbouwer’ was nog lang in onze taal een synoniem voor ‘onbetrouwbare profiteur’.

Bunker timewarp 1945 bron Regionaal Archief

Bunker timewarp 1945 bron Regionaal Archief

Bunker timewarp 1945 bron Regionaal Archief

Bunker timewarp 1945 bron Regionaal Archief

Bunker1944 Ritsevoort Alkmaar

Bunker1944 Ritsevoort Alkmaar