O, ma Charmante

In Heiloo, zondag jl., in de ‘Cultuur-koepel’ (Willibrordusstichting), die aan de slopershamers ontsnapt is, hoorde ik tijdens een concert voor het eerst het prachtige pianowerk, waarvan de titel ook deze column siert. Zo ongeveer drie generaties kwamen hier ter kerke, natuurlijk steeds in verband met de functie van de Willibrordusstichting, de grootste psychiatrische verpleeginrichting van onze streek. Van de kerk moeten de meesten niet veel meer hebben. En de psychiatrische patiënten huizen nu op straat of in de trein. Wat moet je nog met zo’n enorm complex? ‘O, ma Charmante, épargnez moi’, spaar me, of wellicht ‘bespaar me je ondergang’. Dat is hier dus gelukt. De cultuurkoepel heeft een nieuw leven gekregen. De overheid, en zeker die van Noord-Holland, heeft niet zo veel over voor cultuur, maar met hulp van het particulier initiatief is dit een plek aan het worden voor concerten en lezingen in een bijzondere sfeer op een toplocatie.

Het is dit jaar 30 jaar geleden, dat de Dominicus aan de Laat zo’n kans tot herbestemming helaas niet heeft gehad. Ik moest daar op die plek in Heiloo aan denken, toen ik deze titel langs zag komen. Het meest prachtvolle, charmante kerkgebouw van de stad was in 1985 niet te beschermen tegen de slopers. De tijdgeest was anders. De roep om redding was luid, maar de kerkelijke en politieke wil om daar gehoor aan te geven ontbrak. Waren we te braaf, te gezagsgetrouw door het te pikken? Zou V&D alsnog omvallen en een op winst beluste barbaar de sloop van het hele pand voorstellen, inclusief de voorgevel, zouden we dan niet een politieke crisis forceren om dat te voorkomen? De bescherming van erfgoed was in 1985 niet sterk en duurzame herbestemming als redmiddel moest nog worden uitgevonden. Zelfs de status van rijksmonument kon de Dominicus niet beschermen. Menige oudere Alkmaarder zal deze dagen even moeten slikken als er in De Laat het gedreun van drilboren is te horen, als er hoge kranen over het dak draaien. Op de plek van de Dominicus. Alsof ze het drama van 1985 herbeleven. En ook nu blijft het linker traptorentje bewaard. Denkt u dat dit de enige getuige is van de ooit zo charmante, majestueuze Dominicus? Goed nieuws: in Bodegraven is ‘ons’ prachtige Maarschalkerweerd orgel nog te zien en te horen, in de Willibrorduskerk aldaar, ook van architect Pierre Cuypers. Net de Alkmaarse Dominicus. Dagje bedevaart naar Bodegraven dus?