Orgelwonder van Alkmaar

Een opmerkelijk orgeldocument van 1960 wordt bewaard in het archief van een plaatselijke scholengemeenschap. De school zou eindelijk naar een echt eigen schoolgebouw verhuizen. Men vroeg zich af wat voor orgel er zou worden aangeschaft. Niet of een orgel zou worden verworven, maar wat voor één. Er kwam een commissie van docenten met verstand van zaken. Het land werd afgereisd, maar tevergeefs. Genoeg orgels, maar te groot of te oud meestal. Juist in die dagen importeerde de Alkmaarse muziekhandel Spanjaard een Duits huisorgel. Een sobere blankhouten kast, passend bij het moderne interieur van die tijd, van ‘Philips licht spreidt gezelligheid’, rotanmeubels en boekenrekjes van Tomado. Het orgel was er in twee varianten. Het grootste bleek geschikt voor een kleine kerk of zaal. Dat instrument bekoorde het meest. In de schoolaula kon je er een knap geluid mee maken. Maar het was zesduizend gulden te duur. Na een inzameling onder de ouders was er nog altijd een gat van drieduizend gulden. En Spanjaard wilde ook best wel een betalingsregeling treffen voor twee jaar, mits het orgel op zaterdag bespeeld mocht worden als demonstratie voor potentiële klanten. Er zouden, bleek uit de bewaarde krantenknipsels, grote namen langskomen als Simon C. Jansen en Feike Asma. Spanjaard had zo zijn connecties. Maar het financiële gat moest wèl gedicht worden. De twintig docenten staken de koppen bij elkaar. Ik wreef mijn ogen uit, maar het stond er echt. In modernere tijden leek de wereld te vergaan als de koffie in de pauze een dubbeltje duurder werd. Maar toen lapte iedere docent maar mooi 150 gulden. Vijftig jaar later was het orgel uitgespeeld. Het werd niet meer gebruikt, ondanks een opknapbeurt aan het begin van deze eeuw. De mannen van Orgelzaal Booy mochten het instrument in een vakantie komen ontmantelen. Enkele fraaie registers en tal van losse onderdelen vonden bij het excentrieke orgel van Cor Booy in de Daalmeer een bescheiden doorstart. Dat dan weer wel.

En zo staan er nog tal van anekdotes in het vrijdag jl. uitgebrachte boek “Alkmaar Orgelstad”. Schitterend geïllustreerd. Alkmaar had al veel orgels, maar door de fusie in 2015 met Schermer- Graft- De Rijp kwamen er nog eens dertien bij.  Maar liefst tweeëndertig bijzondere instrumenten binnen onze gemeentegrenzen. Een Alkmaars orgelwonder! Hulde aan de jubilerende Stichting Vrienden van het Orgel en eindredacteur Hans Steketee, die deze cultuurschat voor een breed publiek aantrekkelijk toegankelijk maken. Van harte aanbevolen.

ISBN 978 90 5345 536 4

Het Jan Arentsz orgel