Provadja…quo vadis?

Ja, waar gaat het naar toe met Provadja? Hebben we het over het film- en theaterhuis, dan is nog niets zeker. Het bericht van het Provadja-bestuur over de ‘totale opheffing’: “hier sta ik, ik kan niet anders”, misschien ook “dan liever de lucht in” (u kent uw historische klassiekers toch nog wel?) werd deze zomer uiteindelijk gevolgd door een bericht, dat zich mogelijk een nieuw bestuur meldt, dat ergens in de stad toch wil door gaan met de arthouse-programmering (“ik worstel en kom boven!”). In ieder geval lijkt de bijzondere geschiedenis van Provadja nog niet af te zijn. Het gebouw van Provadja is een ander verhaal. Dat zal per januari 2014 beschikbaar komen voor een nieuwe bestemming, zoals al enkele keren eerder gebeurde. Het fraaie pand aan het Verdronkenoord is een rijksmonument. Ontworpen en gebouwd in 1818 door de Alkmaarse stadsarchitect Willem Hamer sr. Het was lange tijd een rooms-katholiek weeshuis. Het diende ook nog als schoolgebouw. In 1981, tien jaar na de oprichting, kreeg Provadja het er voor het zeggen. Na een flinke verbouwing was dat een enorme verbetering. De tien jaar ervoor moest men genoegen nemen met de flink vervallen voormalige constructiewerkplaats van Wolzak aan de Laat. Die verbetering naar het Verdronkenoord zal destijds zijn ervaren als een ware triomf voor de sociaal-democratie. “ ’t Kan verkeren”, zei Brederode al, destijds een glorieuze start, nu een vooralsnog verdrietig einde. (Wie schrijft er eens een boek over? De Historische Vereniging Alkmaar wil wel helpen.) Ook andere steden in Nederland kregen in de jaren ’70 van de vorige eeuw een ‘Provadya’, meestal geschreven met en ‘y’, wat pro-muziek moest betekenen. Zoiets als een paar generaties ervoor nog “leve de opera” werd geroepen dus. Maar nu ging het om de muziek van de hippies, ‘langharig werkschuw- en hasjrokend tuig’. Paradiso in Amsterdam bijvoorbeeld was ook “Provadya”. Ravi Shankar speelde toen samen met de Beatles op de sitar. Dus zo gek is het nou ook weer niet, dat je toentertijd erg hip was als je het vedische (Indiase) woord ‘vadya’ voor muziek wilde gebruiken. De meeste hippies van het Provadja van toen zijn nu ‘participerende’ hardwerkende vrijwilligers. In de laatste weken van hun bestaan aan het Verdronkenoord draaien ze nog een paar heel mooie films. Bent u er nog nooit geweest? Grijp dan uw laatste kans om in een aangenaam kleinschalige en niet-commerciële sfeer naar de bios te gaan. In de pauze of na afloop pak je dan meteen een koffie of een pilsje in de bruinste kroeg van de stad. Wat er draait de komende dagen? “De nieuwe wildernis”, de sensatie van het natuurleven in de Oostvaardersplassen. What’s in a name? Wacht Provadja nu een “nieuwe wildernis” in Alkmaar of wordt er toch nog, te elfder ure, een warme cultuurminnende schuilhut gevonden. Quo vadis, Provadja?! Het zou zo maar een ware triomf voor het plaatselijke marktliberalisme kunnen zijn, toch…