Smaken verschillen, in Alkmaar…

Was u zaterdag in het Open Huis van de Achterdam? De Alkmaarsche Courant maakte ons duidelijk, dat Alkmaars roze buurt het moeilijk heeft. Dus een Open Dag dan maar weer. Voor de vaste klanten niks nieuws te beleven, vermoed ik. Maar de schuchtere nieuwkomers krijgen te zien, beloofde de krant, dat er gewerkt wordt met schone lakens. De dames spreken met twee woorden en de pooiers hebben gepoetste schoenen. In een bepaald opzicht is het er misschien wel de veiligste plek van Alkmaar, want de raamexploitanten hebben een hekel aan gedoe en zorgen er voor, dat de geachte clientèle zich gedraagt. Ik zelf heb de verlokkingen kunnen weerstaan en was met mijn kleindochtertje bij een ander Open Huis, in Amsterdam, bij Nationale Opera&Ballet. We zagen onze topdansers ‘Fantasia’ dansen van Hans van Manen. Een ballerina op spitzen is voor mij al opwindend genoeg.

Maar de Achterdam ligt niet voor niets vlak bij de Voordam. Ooit was het een straat met gevarieerder nering dan tegenwoordig. Vlak bij Alkmaars binnenhaven en De Dijk, het transportcentrum van de stad, vond je er allerhande werkplaatsen en winkels. Zadelmakers, leerbewerkers, kuiperijen, touwslagers. Oorspronkelijk was het straatje een dam aan de rand van de vroegere Schermeer. In het begin van de 17e eeuw waren hier de eerste melk- en botermarkten. En zo vlak bij de haven trof je er van oudsher prostituees aan. De meesten zaten aan het Fnidsen. Rond 1890-1900 concentreren de zogenaamde “huizen van ontucht” zich aan de Achterdam. Nog een eeuw later gold de Achterdam als Europees voorbeeldproject van goed geregelde raamprostitutie. In 2009 poogde het stadsbestuur de prostitutie te minimaliseren. Men vermoedde dat de dames er werkten om het vermogen van topcriminelen te witwassen. De rechtbank oordeelde echter, dat het bewijs daarvoor niet hard genoeg was. In deze omgeving groeide één van Alkmaars belangrijkste schilders op, Koos Stikvoort (1891-1975). Zijn vader had er een kuiperij. Zijn moeder herkende zijn tekentalent en liet hem lessen volgen bij Alexander Kläsener, de schilder van de muurschilderingen in de St. Laurentius aan het Verdronkenoord. Koos trok de wereld in, studeerde en woonde in Antwerpen, Mechelen, Boedapest, verschillende steden in Spanje en Canada. Maar keerde in Alkmaar terug, op de Achterdam. Bij de volgende Open Dag zegt u gewoon, dat u toch nog eens wilt weten waar precies die beroemde Alkmaarse schilder Koos Stikvoort woonde. U zult geprezen worden om uw goede smaak.