Nancy de Jong opgravingen Langestraat 2015

Stank in de Alkmaarse Langestraat?

“Pecunia non olet”, wisten de Romeinen al, ‘geld stinkt niet’. Er is niks mis met geld verdienen, wilden ze maar zeggen. Als we het over stank in de Langestraat moeten hebben dan gaat het niet om de huidige nijvere neringdoenden. Integendeel. Er zijn welriekende parfumeries, lokkende lunchrooms, koffie- en broodjeszaken, de klassieke specifiek geurende Hemaworst is er nog te koop. En de zoete droplucht van drogisterijen en candyshops zweven bij het passeren langs je neusgaten.

Maar door de grote brand van 1 januari 2015 weten we nu, dat het er ooit verschrikkelijk moet hebben gestonken. Op die rampzalige brandplek, met name bij de nummers nr 60-62, troffen de archeologen de resten aan van een leerlooierij uit de late 14e eeuw. Dat is opmerkelijk, want leerlooien kwamen niet voor in een stadse bewoonde omgeving. Daarvoor was de stank te erg. De dierenhuiden, meestal van koeien, paarden en schapen moesten van de vlees- en vetresten af. Daarom legde men de huiden te looien, tussen gemalen eikenschors of run. Maar daar kwamen dan nog bloed, mest, ingewanden en urine bij. Nadat de huid van een dier was gevild werden de vleesresten er afgeschraapt en de haren verwijderd door de huid in urine te weken. De leerlooier dompelde vervolgens de huiden in een kuip met dierenmest en water, en ging er met zijn blote voeten in stampen. Daardoor werd het leer zacht en soepel. Begrijpelijk, dat leerlooierijen buiten de stad moesten liggen. Liefst bij een snel stromende beek. In ieder geval met veel water in de buurt. Dat maakt de vondst van een leerlooierij midden in onze stad nog vreemder. Want veel water was er niet op die plek. De Nieuwesloot achter de Langestraat was zeker geen snelstromend water. Het moet een stinkend open riool zijn geweest. Aan het begin van de vijftiende eeuw verdwijnt de leerlooierij uit de stad. Dan komen er woonhuizen. De beroemde Maria Tesselschade Roemers Visscher, lid van de kunstzinnige Muiderkring en fameus glasgraveerder, woonde er van 1629 tot 1649 op nummer 60.

Ach, er valt wel een hele avond te vertellen over al de spectaculaire vondsten, die de stadsarcheologen vorig jaar deden op die rampplek. Als het u boeit ben u welkom in de Sociëteit op 8 maart, 20.00 uur, Varnebroek 31. Dan verzorgt toparcheologe Nancy de Jong een lezing en onthult zij nog meer van wat we niet wisten over de Langestraat. Buitenkansje!