Victoria

Stop! In the name of love, in Alkmaar…

Wij zijn in ons land niet zo van de heldenverering. In het nuchtere Alkmaar al helemaal niet. Gelukkig maar. Want in plaats van de zinnebeeldige Victorientje had in het Victoriepark ook een rondborstige Trijn Rembrands kunnen staan. Of een peinzende Forestus. Of een heroïsche Sonoy. Nee, wij wilden de helden van 1573 eren met een symbolische schone. Mogelijk heeft het buurmeisje van Frans Stracké, de beeldhouwer, model gestaan. Maar inhoudelijk heeft dat voor het beeld geen enkele betekenis. Victorientje, godin Victoria, is bedoeld als een symbool van overwonnen strijd en herwonnen vrijheid. Niemand hoeft zich aan de ‘persoon’ van Victorientje te ergeren. Een heldin zonder risico. Hoewel…?

Ik bedoel: concrete historische ‘helden’ als Van Heutz in Amsterdam en Jan Pieterszoon Coen in Hoorn bleken op den duur toch meer held te zijn geweest in onze verbeelding dan in werkelijkheid. Zelfs aan de heldenstatus van Willem van Oranje, vader des vaderlands, wordt getornd. En nog wel door talentvolle jonge Alkmaarse historici. Als de tijdgeest verandert blijkt de held voor je het weet een dwingeland te zijn geweest. Zit je mooi opgescheept met een opvallend monumentaal beeld. Daar zullen we met Victorientje geen last van krijgen.

Maar stadsarchivaris Harry de Raad wees ons in zijn fraaie artikel over Victorientje uit 1876 in de Alkmaarsche Courant van 6 december wel op een ander risico. Victorientje vergaat! Weliswaar langzaam, maar toch zeker. De steensoort is niet bestand tegen de weersinvloeden van de Alkmaarse zilte lucht. Er is ook andere slijtage. Door vandalisme moest het beeld in het verleden al verschillende keren worden gerestaureerd. De Alkmaarse beeldhouwer John Bier zorgde er vaak voor dat Victorientje weer toonbaar was. Gemeenteraadslid Ben Bijl kreeg het voor elkaar, -ere wie ere toekomt -, dat een nieuw hekwerk en doornige beplanting aan haar voeten de hangjeugd op afstand houden. Maar desalniettemin kwijnt Victorientje weg. Een volledige restauratie met duurzamer materiaal bepleit Harry. Het origineel naar het Stedelijk Museum, zoals ze dat in Rome en Florence ook doen met hun antieke kostbare monumenten.

“Stop”, gebaart Victoria naar het aanstormende Spaanse leger van eertijds. “Stop de teloorgang van Victorientje”, zeggen wij uit liefde voor de stad en haar geschiedenis. Wij zullen als Historische Vereniging Alkmaar eens nagaan wat voor mogelijkheden er zijn. Met hulp van gemeente en particulieren moeten we de toekomst van Alkmaars grootste icoon veilig stellen. Wat zou dat mooi zijn.