Timmert Alkmaar nog aan de weg?

In de Stadstimmerwerf, aan het einde van de Oudegracht, werd eertijds steevast op zaterdagochtend in de hoekkamer vergaderd door de stadsbouwmeester en zijn staf over alle actuele bouwzaken. En er werd gecoördineerd, gepland, bijgestuurd en zo nodig gehandhaafd. De Stadstimmerwerf, is, – voor zover bewaard -, nu het kantoor van woningstichting ‘Van Alckmaer voor Wonen’. Een stadsbouwmeester hebben we niet meer.

Politieke retoriek hebben we echter in overdaad. De afgelopen dagen maakten kranten, folders, social media, affiches en ballonen duidelijk, dat alle partijen de marktwaarde van de monumentale binnenstad inzien. Dat was een paar generaties geleden nog wel anders toen veel ‘ouwe meuk’ verdween. Er kwam vaak fantasieloze nieuwbouw voor terug, veelal jaren-60-70-missers. Menige eigenaar of projectontwikkelaar had geen boodschap aan het naastgelegen erfgoed, wilde met lage investeringen hoge opbrengsten. Misbruik van vertrouwen, dat alleen te beteugelen is met een duidelijke visie hoe de stad zich mag ontwikkelen, beschreven in grenzen en mogelijkheden. Zodat iedereen weet, waar hij zich aan te houden heeft. Gaat het nieuwe college zo’n visie voor onze stad ontwikkelen? Wij hebben hem nu bij geen van de partijen ontdekt. Er werden ferme standpunten ingenomen, ‘zuinig op de monumenten’, ‘geen hoogbouw in de monumentale binnenstad’, ‘bescherm de historische binnenstad’. Maar het blijft krachteloze politieke kretologie als er geen visie is die met samenhangende regelgeving ons stadsbelang beschermt. Blijf je onaangenaam verrast worden door missers van de jaren-nu. Zoals pijnlijke plaatsingen van ondergrondse vuilcontainers bij onze kwetsbaarste monumenten, gebrek aan regie bij herbestemming van leegstaande gezichtsbepalende panden, toch buitenproportionele hoogbouw en verkapte reclamelichtbakken. Dan blijf je achter de feiten aan hollen. Ooit had onze stad dus een eigen stadsbouwmeester, die de samenhang bewaakte en daar de deskundigheid voor bezat. Die voorkwam, dat bijvoorbeeld de gemeentelijke afdeling archeologie zich wild zou schrikken als de gemeentelijke afdeling vuilnisophalen kraters in de oude stadsbodem sloeg, of dat de gemeentelijke afdeling monumentenzorg niet verbijsterd zou worden als de gemeentelijke afdeling bruggen een nep-antieke brug uit de bureaula toverde. Van die dingen dus..…

Wat de historische stad nu nodig heeft, na alle verbale politieke krachtpatserij, is daadkracht op basis van een duurzame visie op de erfgoedbescherming van de monumentale stad: waar zijn voortaan welke hoogtes toegestaan, in welke vorm, met welk materiaalgebruik, met welke gevelindeling, met welk straataanzicht, wat is het scenario bij leegkomende beeldbepalende monumenten? Dan worden die mooie woorden voor Alkmaar nog eens mooie daden…