Varen naar de overtoom | column # 6 van Gerard Sijm | 4 3 2022

Lees hier de zesde in een reeks over de overtomen en overhalen in onze regio, naar een artikel van Gerard Sijm in Oud Alkmaar. 

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Lees hier de zesde in een reeks over de overtomen en overhalen in onze regio, naar een artikel van Gerard Sijm in Oud Alkmaar (#3 2021).

 


Vorige week lazen we hier dat ondanks veel bezwaren van Hoorn de Hoornse Vaart is aangelegd, en deze was uiteindelijk in 1626 gereed. Naast de sluis werden drie overhalen geplaatst, en elk was voorzien van twee grote spaakwielen om de schuiten over te winden. Vandaar de naam Zes Wielen.

Na de totstandkoming van dit kanaal zijn er pogingen gedaan om een geregelde beurtvaart te organiseren met de stad Hoorn. Deze stad had veel kosten gemaakt om de vaart tussen Hoorn en de overhaal te Avenhorn te vergroten en verdiepen. In 1661 was het zover en werd onder strenge voorwaarden octrooi verleend voor een geregelde dienst van trekschuiten tussen Alkmaar en Hoorn, met tussenstops in Avenhorn, Ursem en Rustenburg.

De vaarten werden verschillende keren per dag ondernomen met een gemiddelde snelheid van zeven kilometer per uur. De dienst van trekschuiten heeft bijna twee eeuwen lang gefunctioneerd als schakel in het uitgebreide netwerk van trekschuiten rond Alkmaar. Het was misschien een langzame, maar comfortabele manier van reizen.

Na de aanleg van de Hoornse Vaart is naast het eerste geregelde personenvervoer ook eeuwenlang de aanvoer van agrarische producten vanuit het noorden via deze lijn vervoerd. De
stad Alkmaar werd uit de wijde omgeving op die manier bevoorraad omdat de Kooltuin, de Vismarkt en de Kaasmarkt gemakkelijk te bereiken waren over water.

Met de komst van de stoommachine kreeg de trekschuit concurrentie van stoomboten die sneller en comfortabeler waren. En weer later, bij de opening van de spoorweg Alkmaar-Hoorn, was het met deze vaarverbinding definitief gedaan. Op 19 december 1878 was de laatste keer dat geregeld personenvervoer over water tussen de twee steden werd uitgevoerd.

 

Beeld: Collectie Regionaal Archief Alkmaar 

 


 

Gerard Sijm schreef voor Oud Alkmaar een artikel over overhalen ofwel overtomen. De betekenis van overhalen voor de economie van Alkmaar en de wijde omgeving was heel groot. Wij hebben het artikel nu ‘vertaald’ naar een aantal columns. Oud Alkmaar ook ontvangen? Word lid van de HVA voor slechts € 25,- per jaar.[/vc_column_text][vc_btn title=”Eerder columns gemist? Klik hier!” color=”primary” link=”url:https%3A%2F%2Fwww.hvalkmaar.nl%2Fcolumn%2Fvaren-naar-de-overtoom-column-1-van-gerard-sijm-28-01-2022-2%2F||target:%20_blank”][/vc_column][/vc_row]