Varen naar de overtoom | column # 7 van Gerard Sijm | 11 3 2022

Lees hier de zevende in een reeks over de overtomen en overhalen in onze regio, naar een artikel van Gerard Sijm in Oud Alkmaar. 

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Lees hier de zevende in een reeks over de overtomen en overhalen in onze regio, naar een artikel van Gerard Sijm in Oud Alkmaar (#3 2021).

 


Na de aanleg van de Hoornse Vaart in 1626 is naast het eerste geregelde personenvervoer ook eeuwenlang de aanvoer van agrarische producten vanuit het noorden via deze lijn vervoerd. De boeren en tuinders kwamen met kool, zuivel, kaas en dergelijke vanuit de Langedijk en de Geestmerambacht, door de sluis en over de overtomen de waren aanleveren. Er werd veel gebruikgemaakt van de sluis. Gemiddeld werden er twintig scheepjes per dag geschut.

Aangezien er tussen de sluis en de stad geen jaagpad voor de trekpaarden meer aanwezig was, dienden de schippers het laatste stukje naar de stad Alkmaar per kloet (vaarboom) af te leggen. Verder in de tijd – in 1757 – was sprake van een vergrote sluis. De sluiskom was nu 14,40 meter lang en 3,15 meter breed gemaakt. Geschikt voor tuindersschuiten maar ook voor bijvoorbeeld tjalken en kaagschepen van beurtschippers en handelaren of schippers. In dat jaar werden ook de drie oude overhalen vervangen door één overhaal, maar de naam Zes Wielen bleef men als van oudsher steeds gebruiken.

Het was gebruikelijk om de inning van geldafdrachten voor het passeren van overhalen en Sluizen voor een termijn van zes jaar te verpachten aan de hoogste bieder. Het tarief en
condities voor de pachter werd door het gemeentebestuur van Alkmaar vastgesteld, maar de uitvoering van de werkzaamheden en de opbrengsten daarvan werden overgelaten aan de pachter. In november 1856 werd de openbare inschrijving tot verpachting van de sluis en overhaal aan de Zes Wielen met rechten van inning der sluisgelden en visserijrechten aangekondigd. De verpachting gold vanaf 1 januari, met de aantekening dat de beurtschippers van Hoorn waren vrijgesteld van sluisgeld.

Beeld: Collectie Regionaal Archief Alkmaar 

 


 

Gerard Sijm schreef voor Oud Alkmaar een artikel over overhalen ofwel overtomen. De betekenis van overhalen voor de economie van Alkmaar en de wijde omgeving was heel groot. Wij hebben het artikel nu ‘vertaald’ naar een aantal columns. Oud Alkmaar ook ontvangen? Word lid van de HVA voor slechts € 25,- per jaar.[/vc_column_text][vc_btn title=”Eerder columns gemist? Klik hier!” color=”primary” link=”url:https%3A%2F%2Fwww.hvalkmaar.nl%2Fcolumn%2Fvaren-naar-de-overtoom-column-1-van-gerard-sijm-28-01-2022-2%2F||target:%20_blank”][/vc_column][/vc_row]