Vijftig tinten grijs in Alkmaa

Ik  geef  onmiddellijk  toe:  dit onderwerp  is  minder  ‘sexy’  dan  u wellicht had  gehoopt.  “De  zweep er over!”,  denk ik  wel  eens. Maar dat is  louter  figuurlijk  bedoeld. Ik  bedoel  het langzaam maar   zeker  vergrijzen  van  Alkmaar,  met name  van de  binnenstad.  Het ene na het andere  pand wordt grijs geschilderd.  Het  hangt  kennelijk  in  de lucht,  al dat  grijs.  Het idee  erachter  zal  wel  zijn  dat  de gevel  beter  zo min  mogelijk kan opvallen,  zodat  de  etalages  eruit spatten.  En dan  heb je grijs in gradaties.  Sommige  winkeliers beperken het  grijs  tot  de  omranding van de winkelramen.  Anderen verven  de  hele voorgevel  in ‘mud-colour’.  De meest  drieste grey-lovers  kleuren  het hele  pand, voor-,  zij-  en achterkant, in  grijs. Jammer van  de weg geverfde  baksteenstructuur,  van de muurijzers,  balken, dakgoten  en  andere constructieonderdelen, die  de opbouw  van het  pand  laten  lezen.

 

Stel  je  voor,  dat de mode  juist heel  anders  zou  zijn.  Ieder pand een  andere, wèl opvallende  kleur. Of alle panden  wit, zoals in  het Limburgse Steijn. In  steden, waar de  gevels van de meeste  huizen geschilderd  zijn,  zijn  de  huizen  doorgaans  gepleisterd.  Dat  is in  Alkmaar  niet  het  geval.  De baksteentraditie  in  onze  huizenbouw sinds  de late  middeleeuwen  wil die stenen juist goed laten uitkomen.  We hebben  er  zelfs  bijzondere  voegtypes  voor  ontwikkeld.

 

Als ik  eerlijk  ben  kan  ik  niet  eens zeggen,  dat het grijs altijd lelijk  is. Er zijn  panden  bij  die  er  smaakvol en  aantrekkelijk  uitzien,  meestal door  een  goed  gekozen contrast met de  deur-en-  raampartijen.  Bovendien,  mijn  eigen  huis heeft ook  een  geschilderde  voorgevel. Weliswaar niet  in  het  saaie  grijs, maar  in  opvallend  bloedrood.  Dat was  in  de  17e  eeuw  een restauratiemethode  om  de  zoutuitslag van slechte  stenen te  maskeren. Als je  dus  in  Alkmaar zo’n  rood pandje  ziet  moet  je  onmiddellijk denken:  “Oh,  destijds  met  goedkope  stenen  opgemetseld”.  Maar vandaag  de  dag zijn het  best opvallende  monumenten.  Gaan  we ooit  ook zo  aankijken  tegen  de nieuwe  grijsmode?

 

Wie wil  zien  om welke panden het  eigenlijk  gaat moet  maar eens een kijkje  nemen  op  de website  van  de  Historische  Vereniging Alkmaar.  Daar  is  een fotopresentatie  opgenomen  onder  de titel “Vijftig  tinten  grijs  in  Alkmaar”. Maar  misschien zijn het  er inmiddels al weer veel  meer.