Vroeger zijn gevangenen in Alkmaar opgesloten in de kelder onder het stadhuis. Daar zijn de schout en zijn trawanten gevestigd en daar wordt rechtgesproken. Vanaf begin 16e eeuw doet de Kennemerpoort dienst als gevangenis. Als deze poort in 1868 wordt gesloopt verhuizen de gedetineerden weer naar de kerker onder het stadhuis, waar inmiddels de commissaris van politie Jan Van Breemen met zijn manschappen kantoor houdt. Van hem bestaat de anekdote dat als een bedelaar huzaar was geweest, hij een nacht gratis logies kreeg in een cel. Het eten werd verzorgd door hotel De Nachtegaal aan de overkant. Voorzien van een gratis treinkaartje werd de gast de volgende dag op de trein gezet.

In 1882 krijgt de gemeente Alkmaar toestemming een strafgevangenis te bouwen. In de Alkmaarderhout, verrijst een zogenaamde cellengevangenis naast de voormalige oefenweide van de schutterij. De gasten van Schutterswei wonen gescheiden, als ze buiten hun cel komen voor bijvoorbeeld kerkbezoek krijgen ze gezichtskappen op, men hoopt dat volledige afzondering tot inkeer zal leiden. In 1997 krijgt Schutterswei de status van Huis van Bewaring, bewoners verblijven er dan maximaal 60 dagen om na een gerechtelijke uitspraak de vrijheid tegemoet te gaan of om naar elders te vertrekken om de opgelegde straf uit te zitten.

In 2012 sluit Schutterswei de deuren en wordt een andere bestemming gezocht. Na gesteggel over parkeerruimte en verlies van groenstroken gaat boetiekhotel The Fallon in 2020 open. Boetiek staat voor luxe en intimiteit, zaken die in Schutterswei nooit op de voorgrond hebben gestaan. Fallon lijkt op het Engelse woord felon dat misdadiger betekent en zo zijn we terug bij het gevang.

Logies, ontbijt en een eventueel treinkaartje zijn hier echter niet gratis. Voor de bedelaar onder de hoede van Jan Van Breemen was het destijds beter geregeld.

Ans Hagenbeek,
HVA

.