Detail Diederick van Sonoy Stedelijk Museum Alkmaar

L’Histoire se répète, volgens de Franse schrijver Victor Hugo, ‘de geschiedenis herhaalt zich’. Het lot van de Syrische bevolking tussen een nietsontziende dictator en een bende fanatieke woestelingen, die zich op hun godsdienst beroepen, hebben we eerder gezien in de geschiedenis. Zelfs in Alkmaar.  In de periode vóór het ontzet kon je de mensen hier de stuipen op het lijf jagen met twee namen: Alva en Sonoy. De eerste was de Spaanse generaal, die op last van de koning, Philips II, orde op zaken kwam stellen bij een roerige, mondige en zich tegen alle onrecht en onderdrukking verzettende bevolking. De hoge nieuwe belastingen moesten worden betaald om de oorlogen van de koning in Zuid-Italië te kunnen blijven betalen. En wie voor de reformatie koos moest ter dood worden gebracht. Zwichten dan maar voor deze staatsterreur? Maar dan kreeg je te maken met Diederick van Sonoy, de aanvoerder van de Geuzen, die namens de Prins van Oranje optrad als bevelhebber van Noord-Holland. Door zijn mateloze papenhaat vonden priesters aan de galg de dood, werd heel Oterleek platgebrand en veranderde het klooster van Egmond in een ruïne. Logisch dat onze voorvaderen het Spaans benauwd kregen toen ze moesten kiezen aan wie ze de stad zouden toevertrouwen. Beide heersers hadden immers een reputatie van dood en verderf om zich heen. Het werd Sonoy uiteindelijk. Hij heeft niet zelf in de stad meegevochten. Vanuit Schagen leidde hij de strijd van de geuzen. Van doorslaggevende betekenis was zijn bevel om de sluizen van de Zuiderzee te openen, zodat het land rond Alkmaar onder water liep en de Spanjaarden hun oorlog moesten beëindigen. Zonder die inundatie zou de stad uiteindelijk onder de voet zijn gelopen door de enorme militaire overmacht en zijn geplunderd en uitgemoord. Sonoy had toen profijt van zijn reputatie, want de landeigenaren en boeren voelden er niets voor. Maar bang als zij waren voor zijn wraak gingen ze overstag. Het dankbare stadsbestuur bood Sonoy voor een vriendenprijsje het riante klooster van de Magdalenazusters aan. Sonoy bleef er vijftien jaar wonen als een grand seigneur. Sindsdien spreken we van de Hof van Sonoy. Maandag jl. lieten we zijn nazaten de stad zien, baron en barones Snoy et d’Oppuers uit de omgeving van Brussel. Zonder Diederick, het zwarte schaap van de adellijke familie, had Alkmaar zijn 8 octoberfeest niet gehad. Maar de titel van ‘toffe peer’ komt hem niet toe.