Licht in Alkmaars donkere dagen

Net als vorige jaren heeft Amsterdam  weer een lichtshow langs de grachten, waar meer dan dertig internationale kunstenaars lichtsculpturen hebben geplaatst. Alkmaar kan als Klein-Amsterdam natuurlijk niet achterblijven en heeft op het Canadaplein een minilichtfestival aan de gevel van de bibliotheek gekregen. U heeft het ongetwijfeld al opgemerkt. De installatie is geplaatst door ‘Ray of Led’, een bedrijf gespecialiseerd in led-lichtinstallaties. Het is een interactieve installatie die op beweging reageert. Ook op de uwe. Omdat de verlichting ook aan het museum bevestigd is zal het wel kunst zijn, is de eerste gedachte die bij je opkomt. Maar is déze lichtinstallatie dan ook kunst of is hier sprake van Tussen Kunst en Kerst als variatie op het bekende televisieprogramma? Op de middelbare school moesten wij de volgende definitie van kunst leren: ‘Kunst is het scheppen van een hogere werkelijkheid die ons overtuigt en ontroert en een blijvende waarde bezit’. Een mond vol, maar zou je indruk willen maken tijdens het kerstdiner de moeite waard om uit het hoofd te leren. De kunststromingen uit de twintigste eeuw leren ons dat werkelijk met alles kunst gemaakt kan worden, met  autowrakken, wolken, glasscherven, wind, het menselijk lichaam, je kunt het niet zo gek bedenken, – nou ja, kunstenaars dan weer wel -, of het kan gebruikt worden voor het vervaardigen van kunst. En het hoeft niet in een museum te hangen om kunst te mogen heten. Rijdt u maar langs de brandweerkazerne waar Paul Braatmans zijn ‘Noorderlicht’ geplaatst heeft die als een soort poollicht lichtbundels langs de wanden van het gebouw strijken.

Dat lichtkunst geen blijvende waarde heeft bewijst het plein voor Theater de Vest. Toen in 1978 de Vest zijn deuren opende, destijds nog als cultureel centrum de Vest, heeft Jan van Munster, een in binnen- en buitenland gewaardeerde kunstenaar, een lichtlijn ontworpen. Een in de vloer uitgespaarde neon-lijn liep schuin vanuit het theater een paar meter het plein op. Volgde je de lijn van buiten naar binnen dan kwam je bij de kassabalie uit. Bij de eerste verbouwing van de Vest is het kunstwerk, – je zou bijna zeggen met de snelheid van het licht -, weer weg gehaald. Maakt u zich maar niet druk of iets nu wel of niet kunst is, maar gaat u gewoon kijken naar het lichtspel op het Canadaplein en ervaar of u als toeschouwer het werk kan beïnvloeden door uw aanwezigheid.

(Feyko Alkema)