Vereniging

De Historische Vereniging Alkmaar werd in 1925 opgericht en heeft als doel het beschermen en voor het nageslacht bewaren van de historische schoonheid van Alkmaar en omgeving en het aanmoedigen van de studie van en het verspreiden van kennis over de plaatselijke geschiedenis. Dit doet zij onder andere door het geven van welstandsadviezen, het organiseren van stadswandelingen, excursies en lezingen en het uitgeven van het tijdschrift Oud Alkmaar. Jaarlijks wordt de Oud-Alkmaarprijs en tweejaarlijks de Puienprijs uitgereikt.

 

Het jubileumjaar van de HVA startte in januari feestelijk met een bijeenkomst van vrijwilligers, partners, ereleden en oud-bestuursleden in Filmhuis Alkmaar. Al een eeuw lang vormen de leden het hart van de vereniging. Kloppen kan dat hart vooral dankzij de inzet van talloze actieve vrijwilligers. Zij zijn het die vorm, inhoud en kleur geven aan de realisering van onze ambities. En dus wilde het bestuur hen bedanken door samen te genieten van een prachtige historische film. 

Het doel waarmee de HVA werd opgericht is ‘het beschermen en voor het nageslacht bewaren van de historische schoonheid van Alkmaar en omgeving, en het aanmoedigen van de studie van, en het verspreiden van kennis over de plaatselijke geschiedenis’. De context waarin dit streven in 1925 werd geformuleerd, verschilt wezenlijk van de huidige. Het zijn niet meer alleen vrijwilligers van de HVA, maar ook de nodige professionele organisaties die zich bezighouden met de zorg voor monumenten. De oprichters van de HVA konden hiervan destijds alleen maar dromen.

De vrijwilligers van de HVA hebben de nodige successen geboekt wat betreft het behoud van waardevol erfgoed. Bedreigingen daarvan waren er genoeg. Maar wie nu door de stad loopt en zich een beetje verdiept in haar geschiedenis, kan alleen maar vrolijk worden van al het fraais dat er te zien is. 

Door de jaren heen is Alkmaar behoorlijk veranderd. Het is groter, drukker, moderner. Een bescheiden provinciestad werd een van de bekendste en aantrekkelijkste Oudhollandse steden. En met de groei van de stad en de komst van veel nieuwe Alkmaarders in de jaren na de Tweede Wereldoorlog is ook de bevolking steeds diverser.

Al die verschillende Alkmaarders maken nu samen de stad en schrijven zo geschiedenis. Daar willen we oog voor hebben en houden. Het draagt bij aan de bevordering van onderling begrip en de kwaliteit van leven in de stad. Nu en in de toekomst wil de HVA daarom de verhalen van Alkmaar vertellen, de verhalen van de mensen. Zo zijn wij: het levend geheugen van de stad.

De Alkmaarse Tonnie Vlaanderen en haar zuster Sophie staan bekend als de Dames Vlaanderen. Ze hadden samen van 1939 t/m 1972 een fotostudio aan de Oudegracht in Alkmaar. Ze maakten voornamelijk portretten van inwoners van Alkmaar en omgeving.

Deze portretten van talloze Alkmaarders vormen een prachtige, unieke bron voor de beeldtaal van de Historische Vereniging Alkmaar voor de komende tijd.

Ruud Roemer,
Voorzitter HVA

Koninklijke Erepenning

Burgemeester Anja Schouten reikte woensdagavond 10 december 2025 Koninklijke Erepenning Historische Vereniging Alkmaar - december 2025de Koninklijke Erepenning uit aan de vereniging. De erepenning symboliseert het respect en de waardering die de Koning heeft voor bijzondere verdiensten van de Historische Vereniging Alkmaar. 

Uit de toespraak van de burgemeester:

‘Door de jaren heen heeft de vereniging talloze historische panden van de sloop kunnen redden, adviezen gegeven over stadsvernieuwing en keuzes helpen maken die tot op de dag van vandaag zichtbaar zijn. Dankzij de HVA is Alkmaar een stad waar oud en nieuw in balans blijven, waar modernisering niet betekent dat je je verleden verliest, en waar schoonheid wordt gezien als een waarde die gekoesterd moet worden.

Maar de vereniging heeft nooit alleen naar stenen gekeken. Zij heeft altijd begrepen dat erfgoed pas echt leeft wanneer het verhaal erbij wordt verteld. Daarom publiceert de HVA al generaties lang het tijdschrift Oud Alkmaar. Daarom organiseert zij lezingen en stadswandelingen. Daarom verbindt zij mensen met elkaar door middel van kennis, ontdekkingen en inzichten. En daarom is de vereniging uitgegroeid tot een gemeenschap van meer dan 1500 leden. Mensen die zich betrokken voelen bij hun stad of dorp. Mensen die willen weten waar we vandaan komen.’