Alkmaarse heldin!

Truus Wijsmuller is niet bekend in Alkmaar. Dat zou mogen veranderen. Wij publiceerden over haar in ons tijdschrift Oud Alkmaar in 2015. Trouw kwam op 15 januari nog met een groot artikel. Op 2 mei jl. besteedde Radio 2 veel aandacht aan haar. Op internet vind je 6000 artikelen en verwijzingen. Wie is die Truus? Terwijl ze de dapperste dochter was die  Alkmaar voortbracht. Geboren in 1896 als Truus Meijer groeit ze op aan de Mient. Op haar 17e verhuist ze naar Amsterdam. Ze ontpopt zich als een praktische feministe, intelligent, doortastend en voor niemand bang. Eigenschappen die haar helpen als ze het lot van de Joden ontdekt in het Duitsland van de jaren ‘30. De Kristallnacht van 1938 brengt een enorme stroom vluchtelingen op gang, ook naar Nederland. Maar onze grenzen worden gesloten, alleen kinderen worden nog toegelaten. Het liefst voor korte tijd, want snel doorreizen naar andere landen was de opzet van de regering. Truus is bij verschillende instellingen onbezoldigd bestuurder. Zij beschikt over een enorm netwerk van relaties.  Die brengt zij in stelling om vanuit Duitsland en Oostenrijk Joodse kinderen te redden. Spectaculair was haar reis naar Adolf Eichmann in Wenen, die in 1938 daar de verplichte emigratie van de Joden regelde. Ze krijgt de kans om binnen vijf dagen 600 kinderen te evacueren. Eichmann zag het als een grap, want wat kon die vrouw in haar eentje beginnen. Als het haar lukte mocht ze nòg 400 kinderen meenemen. Maar Truus regelt een trein, die uiteindelijk stopt in Hoek van Holland van waar de kinderen naar Engeland gaan. Later komen er ook kinderen uit Tsjechië en Polen. Zij ontwikkelde in het geheim kort voor het uitbreken van de oorlog een ingenieus kindertransportprogramma, waarmee ze ruim 10000 kinderen redde uit de handen van de nazi’s. Haar verzetswerk voor volwassenen tijdens de oorlog was eveneens fenomenaal. Oskar Schindler en Raoul Wallenberg werden wereldberoemd door hun reddende werk. Maar dat van “tante Truus”, zoals de kinderen haar noemden, was van dezelfde onvoorstelbare schaal. Ze overleed in 1978, 82 jaar. In drie steden zijn er straten naar haar vernoemd. In Amsterdam heeft ze een standbeeld. Ze ontving de hoge Yad Vashem-onderscheiding. Lody van de Kamp schreef een boek over haar en komt er op woensdag 10 mei over vertellen in de bibliotheek. Hopelijk het begin van blijvende aandacht voor Truus Wijsmuller, een oud-stadsgenoot om echt trots op te zijn.

        

De foto van de beeldengroep met kinderen (Hoek van Holland) is gemaakt door Mirjam Visser.