Van Ambachtschool naar Erfgoedhuis
Het gebouw is bijna 100 jaar oud en werd gebouwd in opdracht van de stichting ‘De vereniging van de
Ambachtschool en omstreken’. In december 1910 werd
de bekende Alkmaarse architect Leguit uitgenodigd door het gemeentebestuur om
als bouwkundige voor de gemeente als begeleider van de bouw op te treden. In mei 1911 volgde een vergadering met Leguit, de Hilversumse
architect Hanrath en de nieuwe schooldirecteur H. van der Heij waarin de
aanbesteding werd voorbereid. De laagst biedende aannemers, de firma F.H.
Ringers en zoon en R.K. Koppen en zoon uit Westgraftdijk, kregen de uitvoering
toegewezen voor uiteindelijk een bedrag van fl 217.000. De bouw van de
school verliep voorspoedig: het ontwerp was klaar in juni 1911, de
bouwvergunning werd verleend in juli 1911 en in april 1913 werd de school al
geopend.
Het gebouw stond met de voorzijde aan de bestaande Bergerweg en met de
andere gevels aan de toen nieuw ontworpen straten Zocherstraat, Krelagestraat
en Staringstraat. Het ontwerp voor de school is kenmerkend voor de scholenbouw
in die tijd, in een traditionele stijl met neoclassicistische elementen. Het oorspronkelijke hoofdgebouw, dat geheel onderkelderd is, bezat een
symmetrisch grondplan met in- en uitspringende bouwvolumes met twee bouwlagen
en een kapverdieping en is uitgevoerd met midden- en hoekrisalieten aan alle
zijden van het gebouw. Via een centrale
entree kwam men in een vestibule die toegang gaf tot een 8-hoekige hal vanwaar
links en rechts gangen naar de vleugels liepen.
Sinds de opening van de school is het gebouw aan de voorzijde nauwelijks
meer gewijzigd. Alleen de raamkozijnen zijn tot twee keer toe veranderd. Wel
werd de school tussen 1921 en 1931 uitgebreid in een identieke stijl aan de
Staringstraat en de Krelagestraat. Deze uitbreidingen zijn niet meer zichtbaar
omdat ze inmiddels zijn opgenomen in latere verbouwingen. De grootste
uitbreiding vond plaats in 1956 naar ontwerp van C. Keesman. Hij paste een
geheel andere bouwstijl toe, die later de Wederopbouwstijl werd genoemd.
Daarmee verdween het zicht op het oorspronkelijke gebouw vanaf de Krelagestraat
en de Staringstraat. De groei van het leerlingaantal maakt deze uitbreiding
echter noodzakelijk. Intern is de school ook geregeld verbouwd. Aan het eind
van de tachtiger jaren werd het laatste stukje binnenplaats vol gezet door het
bouwen van een kantine in een grote staalconstructie.
Hoewel door de vervanging van de kozijnen en de wijzigingen in de
dakkapellen een deel van de statigheid van het oorspronkelijke ontwerp voor het
hoofdgebouw verloren is gegaan, werd al vroeg onderkend dat het gebouw een
grote monumentale waarde bezit. Het hoofdgebouw is daarom in het begin van deze
eeuw geplaatst op de gemeentelijke monumentenlijst. In 2009 zijn alle niet-monumentale
delen gesloopt, zodat het oorspronkelijke ontwerp van Leguit en Hanrath weer
van alle kanten zichtbaar werd. Herbestemming en uitbreiding van het gebouw
volgde in 2010 naar een ontwerp van AGS architecten te Heerlen.
Een
voor Alkmaar zeldzame restauratie is die van de enorme granitovloeren in de
gangen. In de loop van de jaren zijn ze gescheurd en op de begane grond bedekt
met marmoleum. Met financiële hulp van een fonds zijn deze vloeren door een
specialistisch bedrijf gerestaureerd en hebben de gangen en de monumentale hal
hun vroegere uitstraling weer terug.