oud nieuws

oud nieuws ... over de geschiedenis van Alkmaar

Reliwiki is een website die gegevens verzamelt over religieus erfgoed. U kunt hier allerlei informatie en foto's vinden over bijvoorbeeld de Alkmaarse kerken. De beheerders verzoeken iedereen ontbrekende informatie aan te vullen en op de site te publiceren. Informatie over hoe dit in zijn werk gaat vindt u op www.reliwiki.nl.

Om het gebouw van het IJkkantoor in het Victoriepark te beschermen en behouden, juist nu de plannen voor toekomstig beheer en gebruik besproken worden, heeft de HVA op 29 maart 2010 een verzoek ingediend het gebouw op de gemeentelijke monumentenlijst te plaatsen.
De brief kunt u hier lezen.

De Historische Vereniging Alkmaar heeft 24 maart een bijeenkomst gehouden met bestuursleden van historische verenigingen uit de regio. Er zijn allerlei plannen om de contacten te verstevigen en meer samen te werken. Op de pagina "links"vindt u de webadressen van de verenigingen uit de regio.

Het schilderij "De Kaasdragers" van Charley Toorop, gemaakt in 1933, komt terug naar Alkmaar. Het Stedelijk Museum Alkmaar krijgt het voor langere tijd in bruikleen. Op de nieuwe tentoonstelling over de Bergense School, die in mei opent, zal het te zien zijn.
Een afbeelding van dit schilderij is ook gebruikt voor het boek "De geschiedenis van Alkmaar".

Het gebouw van de Ambachtsschool aan de Bergerweg, gebouwd vlak voor de Eerste Wereldoorlog in de stijl van het traditionalisme, wordt verbouwd en heringericht. Het zal onderdak gaan bieden aan onder andere het Regionaal Archief en het Archeologisch Centrum. Daarmee wordt het een belangrijke trekpleister voor allen die in de geschiedenis van Alkmaar geïnteresseerd zijn.

De deelname van de HVA aan de adviesgroep Yxie is per 28 februari door middel van een brief aan de voorzitter , de heer K. de Boer, opgezegd. De HVA vindt dat er te weinig speelruimte is voor de adviesgroep om aan het proces deel te nemen. Al eerder werd er in een gesprek met wethouder H. Meijer aangegeven dat er alleen van participatie sprake kan zijn als er ruimte is om wederzijdse argumenten over volume, vorm en indeling van de ruimte op het Doelenveld te bespreken. Echter, nu door de gemeente is aangegeven dat de gunning aan de aannemer is verleend, heeft participatie volgens de HVA geen zin meer.
(zie hier het bijgaande persbericht)

De Historische Vereniging Alkmaar maakt bezwaar tegen de voorgenomen plannen van de gemeente Alkmaar om de kapvergunning te versoepelen. De volledige tekst leest u hier.

In de brief die de HVA aan het College heeft geschreven op 16 januari 2010 staat het volgende:
"Wij zijn dan ook van mening dat de huidige situering van het (voorlopige) ontwerp onvoldoende rekening houdt met de cultuurhistorische waarde van het Doelenveld en het beschermd Stadsgezicht in het algemeen. Om zinvol deel te kunnen nemen aan de adviesgroep is het voor de Historische Vereniging Alkmaar van belang dat het college duidelijk aangeeft, dat binnen de vastgestelde Nota van Uitgangspunten de situering en het bebouwingspercentage van de opstallen voor Yxie op het Doelenveld nog niet vast staan, waardoor het advies van de adviesgroep bij de definitieve situering, volume en vormgeving nog een belangrijke rol kan spelen.
Wij vertrouwen erop, op deze vraag tijdens de eerste bijeenkomst van de adviesgroep op 19 januari 2010, een (positief) antwoord te krijgen. Het al dan niet vermelden van de HVA in de nieuwsbrief over Yxie willen wij graag ook laten afhangen van uw reactie op deze brief." Voor de volledige brief klikt u hier.

Het Stedelijk Museum in Alkmaar heeft een een zilveren lavaboschaal aangekocht uit de 17e eeuw, van de Alkmaarse zilversmid Isbrant Blom, die een tulpje als keurmerk voerde. Hij werd in 1672 ingeschreven in het gilde van goud- en zilversmeden en in 1690 in de Grote Kerk begraven.

Inmiddels is verschenen de historische Canon van Alkmaar, een uitgave van HDC-media in samenwerking met het Regionaal Archief Alkmaar. Ook de Historische Vereniging Alkmaar heeft bijgedragen aan het tot stand komen van deze "geschiedenis van Alkmaar in veertig verhalen". Een groot deel van de verhalen is al verschenen in de Alkmaarse Courant en de serie zal tot in februari doorlopen. Ze zijn nu dus ook gebundeld tot een prachtig boekje, te bestellen bij HDC-media voor 14,95 euro en verkrijgbaar in de boekhandel.

De Hva heeft ook aandacht gevraagd voor de monumentale bomen in onze stad. Via een bomenstructuurplan zouden zij beter beschermd moeten worden. Voor de brief klikt u hier

De nominaties voor de Puienprijs 2009 zijn weer bekend en staan op de pagina puienprijs. Woensdag 18 november worden de winnaars van elke categorie bekendgemaakt in de Trefpuntkerk.

In 1909 bouwde Simon Krom aan het Noord-Hollands kanaal in Alkmaar de Noord- Hollandsche Wasch-en Strijkinrichting. Honderden Alkmaarders hebben er gewerkt. In 1979 is de hoofdvestiging in Alkmaar gesloten en werd de fabriek van KROM in Friesland de hoofdvestiging. De geschiedenis van de honderjarige is beschreven door Klaaske van Kuijk-de Waal in het boekje "100 jaar Krom Textielreiniging". Het is voor € 10,-verkrijgbaar bij KROM filialen en in enkele boekwinkels, Regionaal Archief en museumwinkel en voor € 12,50 te bestellen bij Klaaske@van-Kuijk.nl.

YXIE, xyie wat jij niet ziet...
De HVA neemt deel aan de Adviesgroep over de komst van YXIE op het Doelenveld. In de inspraakreactie spreekt de adviesgroep haar zorgen uit over het verdwijnen van het open karakter van het Doelenveld en de bijbehorende schietbanen. Het Doelenveld met de historische bebouwing en schietbanen uit 1599 zijn in Alkmaar een bijzonder historisch fenomeen, omdat er geen schietbanen en doelenveld van gelijke historische kwaliteit in andere steden meer over zijn. Wij begrijpen dat aan de toestand zoals die nu op het Doelenveld is iets gedaan moet worden en hebben daarvoor een alternatief plan met bebouwing aan de randen van het veld ingediend. (zie de inspraakreactie)

Er is een nieuwe website gestart rond Alkmaars Victorie, de herdenking van 8 oktober 1573 en het standbeeld in het Victoriepark. Heel toepasselijk heet de website dan ook Victorientje.

Het Regionaal Archief heeft een gekleurde tekening van de Amsterdamse schilder en tekenaar Cornelis Pronk gekocht. Het gaat om een prent uit 1733 met het interieur van de Grote Kerk richting het westen. In Oud Alkmaar 1996 nr. 3 schreef Carla Rogge een uitgebreid artikel over deze tekening.

Het thema van Open Monumentendag 2009 is "Op de kaart". De oudste bewaard gebleven kaart van Alkmaar is die van Jacob van Deventer uit de 16e eeuw, maar vele kaarten van allerlei soort volgden. Over de kaartmakers kunt u meer lezen in de publicatie "Alkmaar op de kaart gezet", uitgegeven door de afdeling Monumentenzorg.

De HVA is blij met het initiatief van de gemeente om 100 tot 120 panden buiten de binnenstad aan te gaan wijzen als gemeentelijk monument. Tot nu toe is er wel een lijst met karakteristieke panden, maar tot nu toe hadden die nog geen bescherming. De monumentenstatus, vastgelegd in een bestemmingsplan, biedt die bescherming wel. Ongeveer 3000 panden buiten de singels zijn al aangewezen als beeldbepalend pand, wat inhoudt dat gevel en kap intact moeten blijven.

De remonstrantse schuilkerk aan het Fnidsen bestaat 350 jaar.Tot 15 november is er een foyerexpositie in het Stedelijk Museum Alkmaar. Verder is er een mooi boek geschreven door diverse auteurs die verschillende aspecten van de kerk en de kerkgangers behandelen. De architectuurhistorica Carla Rogge heeft een uitputtende beschrijving gemaakt van het bijzondere gebouw met de mooie koperen ornamenten in het interieur en zand op de vloer.

"1659-2009 Remonstrantse Kerk, 250 jaar schuilkerk aan het Fnidsen in Alkmaar" kunt u in de kerk zelf voor € 15,- kopen. U kunt het ook bestellen voor € 20,-. via frits1@planet.nl . In de Alkmaarse boekhandels is het ook voor € 20,- verkrijgbaar.

De HVA-gidsen hebben ons weer een interessant stukje Alkmaar laten zien in de wandeling van 2 september door "de siertuin bebouwd", het gebied rond de Lindenlaan.
siertuin4

Bij de sanering van het terrein op de Paardenmarkt zijn resten gevonden van een 16e eeuwse stadsmuur, gemaakt van nieuwe baksteneen gecombineerd met sloopmateriaal. Dit stuk stadsmuur heeft maar kort dienst gedaan. Na het Spaans beleg van 1573 werd het vervangen door aarden wallen naar het ontwerp van Adriaan Anthonisz.

De achttiende-eeuwse Alkmaarse geschiedschrijver Gijsbert Boomkamp heeft een aantal ongepubliceerde manuscripten nagelaten. Een ervan, De stadt Alkmaer met haare dorpen, bevat naast een korte beschrijving van Alkmaar, portretten van een groot aantal plaatsen in de omgeving. De beschrijvingen zijn in 1740 vervaardigd en aangevuld met tekeningen van dorpsgezichten, dorpskerken en andere monumenten. Een werkgroep van het Regionaal Archief heeft de tekst getranscribeerd en hertaald in modern Nederlands. Het boekje wordt uitgegeven door de Stichting Uitgeverij Noord-Holland en zal rond september verschijnen.

"Koken en stoken in crisistijd" is het thema van de nieuwe tentoonstelling in het Kachelmuseum aan de Bierkade. Met de crisis van de jaren dertig werd de portemonnee van de burger dunner, de brandstof, kolen vooral, schaars. In de oorlogsjaren was brandstof bijna niet mee te krijgen. Mensen verzonnen allerlei manieren om toch te koken, te stoken en te wassen. Het Kachelmuseum is open op vrijdag en zondag van 12 tot 16 uur.

De Bloemenklok in de Alkmaarder Hout is in ere hersteld. De eerste plannen voor een bloemenhorloge stammen uit 1927en vier jaar later werd hij geplaatst in parkje naast het station. Hiermee was Alkmaar de eerste stad in Nederland die zo'n toeristische trekpleister bezat. In 1952 is de klok verplaatst naar de Hout, maar toen in de jaren '70 veel vernielingen plaatsvonden is het uurwerk verwijderd. Nu is het mechaniek hersteld en sinds de feestelijke ingebruikneming in juli 2009 kan iedereen weer genieten van de bloemenklok.

Op het terrein van het oude vrouwenklooster "het Jonge Hof" aan de Koningsweg zijn door de dienst Archeologie enkele schedels opgegraven. Ze zijn gevonden in een afvalkuil van een keuken van het klooster en dateren uit de 15e eeuw. Nader onderzoek volgt...

Het Karenhuis aan de Krelagestraat dateert uit 1918 en diende als tehuis voor armlastige bejaarden. Het is een ontwerp van de beroemde architect Jan Duiker. Het wordt geheel in oude luister hersteld. Om dat te realiseren heeft woningstichting Van Alckmaer een belangrijke bijdrage van het Rijk gekregen.

De gemeente Alkmaar heeft nieuwe borden geplaatst om de grens van de bebouwde kom aan te geven. Bij het verlaten van de stad kan nu iedereen zien dat vooral het historische Alkmaar een prachtstad was.

De wandeling van 25 mei voerde ons langs Verborgen Kerken. Hierbij een kleine impressie.
kerkwandeling2

In het Stedelijk Museum is tot 29 juni een van de gewelfstukken uit de Grote Kerk te bewonderen. Het is een deel van het Laatste Oordeel, geschilderd door Jacob Cornelisz van Oostsanen, uit 1518. Dit gewelfstuk van 6 meter hoog en 2,75 meter breed toont vier zielen die oprijzen uit hun graf en opzien naar het Hemelse Rijk.

Wat betreft de discussie rond de Nieuwlanderbrug vindt u hier de bijbehorende brieven waarin het standpunt van de HVA wordt uitgelegd.

Bij werkzaamheden in het Noordhollands Kanaal zijn restanten gevonden van wat waarschijnlijk de Friese Buitenpoort was. Deze is in 1834 afgebroken omdat het de scheepvaart te veel hinderde.

De HVA heeft bezwaar gemaakt tegen de sloop van de resten van de in 2002 verbrande stolp aan de Kanaaldijk 264. De vergevorderde plannen voor herbouw van de monumentale stolp gaan nu niet door. De HVA is tegen het gebouw dat ervoor in de plaats moet komen omdat dit qua grootte en kleur niet in de bestaande omgeving past.

"Toen dat accident met Bess zich voordeed kon ik eerst alles niet verwerken maar de mensch plooit zich gauw naar den toestanden [...]." Het is een citaat uit de dagboeken van Cornelia Frederica van der Feen de Lille geboren jonkvrouw Fontein Verschuir (1859-1944) dat haar typeerde. Veronica H. Besteman- Burgering heeft onderzoek gedaan naar het leven en denken van 'Frederica' door de dagboeken te bestuderen die zij gedurende zestig jaar heeft bijgehouden. De resultaten van dat onderzoek zijn nu samen met fotomateriaal van de familie bijeengebracht in een prachtig boekje. Het geeft een mooi beeld van het dagelijks leven, van haar huwelijk, de opvoeding van de kinderen, de sociale verplichtingen, het wonen in Huize De Dieu, haar speciale band met Heiloo, het standsbewustzijn in de hogere kringen, Alkmaar in het begin van de twintigste eeuw en nog veel meer.

'De mensch plooit zich al gauw naar den toestanden'
Veronica H. Besteman Burgering

De Historische Vereniging Alkmaar heeft dit boekje als eindejaarsgeschenk aan alle leden toegstuurd.

Het is te koop bij

Boekhandel "Het Keerpunt" in de Huigbrouwerstraat, Alkmaar
Het Regionaal Archief Alkmaar
De winkel van het Stedelijk Museum Alkmaar

prijs: €10

U kunt het ook bestellen door
€ 12,20 over te maken op giro 137593 tnv Hist. Ver. Alkmaar onder vermelding van uw volledig adres. Dan ontvangt u het per post.

Bij werkzaamheden in het Noordhollands Kanaal zijn restanten gevonden van wat waarschijnlijk de Friese Buitenpoort was. Deze is in 1834 afgebroken omdat het de scheepvaart te veel hinderde.

De ereleden van de HVA, Magda van Amsterdam, Jan Beijer en Piet Verhoeven hebben uit de nominaties een keuze gemaakt voor toekenning van de Oud Alkmaarprijs.
Zij hebben gekozen voor een stichting die zich al 14 jaar inzet voor het herstel van beeldbepalende panden in Alkmaar. De Stichting Johannes Bos heeft zich onder andere beijverd om de stellingmolen 'De Gouden Engel' terug te brengen in het gevelbeeld van Koedijk. De heren Bart Slooten en Cees Deenik van het bestuur van de stichting kwamen de prijs in ontvangst nemen. De prijs bestaat uit een oorkonde, geldbedrag en bloemen. Meer informatie over de de Stichting Johannes Bos vindt u op www.molen-degoudenengel.nl

Timmer voor zijn winkel Dit jaar viert de Remonstrantse Gemeente 350 jaar kerkgebouw. Tevens wordt een boek gemaakt over de geloofgenootschap van de remonstranten in Alkmaar en de architectuur van de kerk.
De heer Willem Timmer en zijn jongste zus Jans hebben samen 40 jaar lang een kinderkerk geleid in de Remonstrantse Kerk. Het is nu 45 jaar geleden dat hij hiermee stopte. De reunie van de Kinderkerk op zaterdag 30 mei neemt een prominente plaats in de festiviteiten in.
De organisatoren zouden graag zien dat de brug aan de kop van de Sint Annastraat op de hoek met het Verdronkenoord naar de heer Timmer werd vernoemd. Over deze brug liep hij naar de kerk, ondertussen ieder kind vragend met hem mee te gaan.

Zoals in veel steden in ons land, Heiloo en Den Haag bijvoorbeeld, worden zelfstandig staande bomen (dus niet in een groenpartij behorend, want die hebben al een beschermde status ) apart opgenomen op een lijst van beschermde monumentale bomen.
Ook Alkmaar zou zo’n lijst moeten aanleggen. De Historische Vereniging Alkmaar heeft hiervoor met klem gepleit bij de advisering voor de nota cultuurhistorie. Deze nota wordt dit voorjaar in de Raad vastgesteld en daarin worden de nieuwste richtlijnen van het ministerie van Plasterk behandeld over de bescherming van monumenten.

Bij archeologisch onderzoek in het Schelphoekgebied zijn 6 huisjes aan de Voormeer opgegraven die dateren uit ongeveer 1630. Begin 17de eeuw werd dit gebied gedempt en ingericht als een soort bedrijventerrein, met scheepswerven, zoutziederijen en bierbrouwerijen. Later verrezen er ook huisjes, waarschijnlijk voor de arbeiders.
(NHD van 28 febr 2009)

Het Petrus Canisius College is na de verbouwing weer feestelijk in gebruik genomen. Aan de straatzijde is vrijwel niets te zijn van de moderne uitbouw, het torentje aan de Blekerskade staat er als vanouds, en ook in het interieur is veel van het oude schoolgebouw nog herkenbaar. De gedenksteen voor oud-lyceïsten die in de oorlog zijn omgekomen is weer in de hal teruggeplaatst. Oud en nieuw vormen zo een prachtige combinatie. De naam wordt weer "Het Lyceum".

De HVA heeft officieel bezwaar aangetekend tegen het gemeentelijk beleid om hamei en balans van de Hofstraatbrug van een grijze kleur te voorzien ipv het Bentheimergeel dat al ca 200 jaar wordt toegepast. Hoewel dit laat-achttiende eeuwse grijs misschien historisch verantwoord is, heeft men al vanaf 1825 voor de kleur geel gekozen in de hele binnenstad. Alkmaar is inmiddels bekend om haar gele ophaalbruggen. Een proef met een andere kleurstelling zou juist niet op de Hofstraatbrug toegepast moeten worden, omdat eenheid van kleur in de drie ophaalbruggen over de Oudegracht gewenst is. (prent van K. de Heer, 1950)

In een brief dd 14 nov. over de herinrichting van de Kanaalkade heeft de HVA verzocht een dubbele rij laanbomen te plaatsen om zo een groene verbinden te maken tussen Munnikkenbolwerk en Victoriapark en zo het vroegere noorderbolwerk van de stad te accentueren. Verder zouden we de waterverbindingen tussen binnenstad en kanaal weer zichtbaar willen maken door de bruggen herkenbaar te maken in het rijdek van de Kanaalkade.

De HVA heeft in een brief aan B&W haar steun betuigd aan de Stichting Vrienden van Victorie. Deze stichting wil het oude ijkkantoor in het Victoriepark in ere herstellen en bestemmen voor kleinschalige horeca en mogelijk een klein museum of historisch informatiepunt. De HVA vindt een poppodium op deze locatie minder geschikt.
De HVA heeft zich al eerder beziggehouden met de herinrichting van het Victoriepark en geadviseerd de engelse stijl van tuinarchitect Zocher, die ooit het park ontwierp, zoveel mogelijk te volgen.

Op 19 november is de Puienprijs 2008 uitgereikt aan de winnaars. Op een drukbezochte avond in de Trefpuntkerk werd eerst gesproken door wethouder Alsemgeest en vervolgens een presentatie gehouden door Henk de Visser over alle nominaties van dit jaar. Na de pauze werden de winnaars bekendgemaakt, de juryrapporten voorgelezen, en de prijzen uitgereikt. Winnaar van de publieksprijs was het pand aan het Heiligland 65, met de Hofdijkstraat als goede tweede.
uitreiking2

De winnaaars en juryrapporten vindt u bij Puienprijs 2008

De Historische Vereniging Alkmaar zou graag zien dat De Hout na 401 jaar een monumentenstatus en daarmee bescherming krijgt. We hebben onze zorg uitgesproken over de bedreiging van een groot ziekenhuis met ambities in dit unieke stadspark.

110 mensen hebben meegelopen met de Adriaan Anthonisz wandeling rond het Alkmaars Ontzet op zondag 12 oktober. Het weer zat mee en we kregen een enthousiast bedankje toegestuurd voor onze oudste gids Joop Sik: "en de heer Sik kan mooi vertellen, dat is het leuke aan oudere mensen, die weten vaak zo veel."

In Hollands Noorderkwartier aflevering 75 staat een overzicht van de bedrijvigheid in Alkmaar anno 1886, samengesteld door Marry Luken op basis van de jaarboekjes.

"Op zoek naar de verdwenen middenstand" is een onderzoekshandleiding geschreven door Thimo de Nijs. Hij geeft daarin een korte geschiedenis van de detailhandel en bespreekt bronnen die bruikbaar zijn voor een onderzoek naar de middenstand. (Hilversum 2007). Een ander boek over dit onderwerp is "In de Winkel van Sinkel is alles te koop. Tweehonderd jaar boodschappen doen" van Art de Vos.
Maar niet alle middenstand is verdwenen: leuke voorbeelden in Alkmaar zijn de kruidenierszaak op het Fnidsen 54, de ijzerwarenwinkel op de Mient 14-16, de winkel met bezems en klompen op de Huigbrouwerstraat 3.

Van 11 oktober tot 6 april 2009 vindt een grootschalig geschiedenisproject plaats, getiteld "Verleden van Nederland" . Voor de regio Alkmaar staan op het programma een expositie in het Stedelijk Museum en enkele andere musea over de "geboorte van Holland" in de abdij van Egmond, een populair-historisch boek, en andere activiteiten. Op de televisie zal hier aandacht aan worden besteed. De gemeente Alkmaar sponsort het landelijke project.

De Egmonderhout bestaat veertig jaar. Bij de aanleg van de Ringweg kwamen protesten van inwoners van de Hoef. Om aan hun bezwaren tegemoet te komen werd de Ringweg een eindje in westelijke richting verschoven en werd het overblijvende deel een groen parkje tussen de huizen en de Ringweg. Het werd een zeer gevarieerd park.

Na de zomer is ook de Werkgroep Geschiedenis weer gestart. Iedereen die een verhaal heeft maar het niet zo goed op papier kan krijgen, iedereen die wat meer onderzoek zou willen doen naar iets uit de eigen of Alkmaarse geschiedenis, of een artikeltje zou willen schrijven maar daar nog eens over wil praten, kan terecht bij de werkgroep. Bijeenkomsten staan aangekondigd in de agenda, dus als u nieuwegierig bent of het iets voor u is, kom dan gewoon eens langs om kennis te maken.

De wandeling "Door de Friese Poort" bood afgelopen woensdag 3 september veel belangstellenden een blik op de noordkant van onze stad. Zij weten nu alles over de Frieseweg als onderdeel van de Westfriese Omringdijk, waar de naam Ooievaarsnest vandaan komt, hoe de oude Friese Brug eruitzag, de charme van glas-in- lood, en nog veel meer.

13 mei was er een inloopavond om kennis te maken met de nieuwe plannen voor de Paardenmarkt. De Historische Vereniging Alkmaar heeft gereageerd op deze plannen. In bijgaande brief van 17 mei 2008 kunt u haar visie lezen.

Dit jaar in juni zijn voor het eerst de Alcmariafeesten gehouden en werd een deel van de binnenstad omgetoverd in Kaeskoppenstad. De organisatie heeft geprobeerd het Alkmaar van na 1573 te laten zien, een tijd van economische opbloei die volgde op Alkmaars Ontzet. Met zand en stro op de weg en vele figuranten dia als burger, visverkoper, bedelaar, schout, of edele dame het vele bezoek vermaakten. Historisch Alkmaar is hiermee waarschijnlijk een nieuwe traditie geworden.
kaeskoppen1

Ongeveer 90 mensen hebben deelgenomen aan de wandeling "Over de Die" op donderdag 29 mei. We mochten eerst een kijkje nemen in de oude Stadstimmerwerf, om vervolgens met onze gidsen meegenomen te worden op een boeiende tocht door het oostelijk deel van onze binnenstad.
overdie1

Het Regionaal Archief heeft haar collectie historische ansichtkaarten op internet gezet. De kaarten hebben vooral betrekking op Alkmaar en de aanpalende gemeenten en beslaan vooral de periode 1890 tot 1980. de collecte is gratis te raadplegen via de website van het Regionaal Archief (www.archiefalkmaar.nl)

De keuze voor het architectenbureau Claus en Kaan betekent dat de straatwand van de Doelenstraat wordt aangetast, dat het oude schoolgebouw wordt gesloopt, dat de ruimte van het Doelenveld grotendeels wordt volgebouwd en dat de mooie achtergevel aan het Doelengebouw uit het zicht verdwijnt. De Historische Vereniging Alkmaar is hier niet gelukkig mee en heeft een reactie gestuurd naar de gemeente. Klik hier voor de brief d.d. 16-2-2008.

De Historische Vereniging Alkmaar heeft dd 4-2-2008 een brief gestuurd naar het College van B&W betreffende de Sint Sebastiaansdoelen/het Centrum voor Woord, Beeld en Geluid. Aansluitend op een eerdere brief dd 7-12-2008, waarin een aantal uitgangspunten werden genoemd die essentieel zijn voor een ontwerp dat past in de historische omgeving, concluderen wij dat alleen ontwerp D voldoet aan die uitgangspunten. Dit is het enige ontwerp dat het zicht op een van de fraaiste monumenten van Alkmaar voldoende vrij houdt. Voor de volledige brief klik hier.

Dit jaar (2008) viert Alkmaar dat het al vijftig jaar stedenbanden heeft met Darmstadt in Duitsland en Troyes in Frankrijk. De oudste band heeft Alkmaar echter met het Engelse Bath. De oorsprong daarvan ligt in de Tweede Wereldoorlog, toen de joodse Alkmaarder Eli Prins naar Engeland vluchtte en introk bij zijn zuster in Bath. Zijn verhalen leidden tot inzamelingsacties voor Alkmaar. De steden Tata in Hongarije en Bergama in Turkije zijn later zusterstad geworden.

Dit jaar is het 400 jaar geleden dat Willem Claesz. Puytman werd aangesteld als eerste kaasvader, officieel 'vader off opsiender over de kaesdragers'. De functie bestaat nog steeds.

Op 8 juni 2008 bestaat de Alkmaarse bibliotheek 100 jaar. Het jubileum zal feestelijk gevierd worden en er zal een jubileumboek verschijnen van de hand van Hans Koolwijk met vele verhalen over de geschiedenis van de bibliotheek. Hiernaast een afbeelding van het eerste gebouw aan de Kaarsenmakersgracht waar van 1908 tot 1914 de leeszaal gevestigd was. Een uitgebreide lijst met historische locaties en foto's vindt u op de website van de bibliotheek, evenals het programma van de feestelijkheden.

In december 2007 zijn bij opgravingen aan de Spanjaardstraat 1 en 3 de resten gevonden van cichorijfabriek en koffiestroopbranderij 'De Burg', opgericht in 1782 en verkocht in 1875. Het bleek te gaan om de 'gerenommerdste chichoreimolen in de geheele provintie'.
Op de foto is de ronde vorm van de tredmolen goed te zien.
(foto afdeling monumentenzorg en archeologie)

Op de hoek van de Frieseweg en Randersdijk stond lang een vervallen boerderij. Op de inspraakronde voor de daar geplande nieuwbouw heeft de HVA laten weten niet ingenomen te zijn met de overheersende horizontale lijnen van het plan, terwijl in de nog gave gevelwand langs de Frieseweg en Randersdijk de horizontale lijnen overheersen. Op deze plek aan de rand van de oude stad zou een meer bij de omgeving passend ontwerp gewenst zijn.

De dames Vlaanderen, de zussen Tonnie en Sofie, die bijna de hele twintigste eeuw leefden, hebben een collectie van 35.000 glasnegatieven nagelaten. De Alkmaarsche Courant en het Stedelijk Museum Alkmaar zijn bezig deze foto´s aan de vergetelheid te ontrukken.

De Historische Vereniging Almaar heeft een bijdrage geschonken aan de Oud Katholieke Kerk voor
restauratie van de gebrandschilderde ramen.

In het Volkscultuur Magazine 2007 nr 3 staat een artikel over Historische Verenigingen en Heemkundekringen geschreven door Albert van de Zeijden. De Historische Vereniging Alkmaar blijkt een van de in totaal 759 historische verenigingen te zijn (waaronder ook stichtingen, werkgroepen ed vallen.) Noord-Holland telt er 111. Onze vereniging, opgericht in 1925, hoort bij de 5% die dateert van voor 1940. De meeste werden opgericht tussen 1970 en 2000. Uitgerekend is dat in Nederland ruim een half miljoen mensen lid is van een historische vereniging, wat neerkomt op zo´n 3,5% van de bevolking.

In Hollands Noorderkwartier 72 een artikel over het signalement van voorvluchtigen, op basis van een archiefstuk uit 1820-1850. Daarin komt o.a. voor de Alkmaarse schippersknecht Arie Noordam, 27 jaar oud en veroordeeld wegens poging tot gekwalificeerde diefstal enz..

Het Natuur- en Letterkundig Genootschap Physica werd in 1782 in Alkmaar opgericht door een aantal Alkmaarse notabelen. Al 225 jaar laten de leden zich informeren over de ontwikkelingen in de wetenschap. Het jubileum wordt gevierd met een symposium over kunstmatige intelligentie, want "Solus Nemo Satis Sapit". Het genootschap mag zich nu "koninklijk" noemen.

Maandag 8 oktober werd het boek gepresenteerd over de Geschiedenis van Alkmaar, waarin natuurlijk veel méér aan bod komt dan het heuglijke jaar 1573. In ruim 560 pagina's wordt een beeld geschetst van ruim duizend jaar stadsgeschiedenis. De Historische Vereniging Alkmaar heeft hier een belangrijke bijdrage aan geleverd. Het is geschreven door Jurjen Vis, Peter Bitter, Herman Kaptein, Diedrik Aten, Jan van Baar, Joost Cox, Paul Knevel, Hans Koolwijk, Harry de Raad en Gerrit Valk. De redactie was in handen van Diederik Aten, Jan Drewes, Joop Kila en Harry de Raad. Leden van de Vereniging die het boek besteld hebben kunnen het met korting kopen bij het Regionaal Archief. Heeft u opmerkingen, aanvullingen ? Laat het ons weten.

De Bergerhof bestaat 65 jaar. De eerste woningen werden opgeleverd in augustus 1942 en waren gebouwd om oorlogsevacués uit Den Helder te huisvesten. Het was de eerste wijk met split-levelwoningen in Nederland, en de eerste Alkmaarse wijk met strokenbouw, bebouwing aan één kant van de straat.

Ook de Historische Vereniging Alkmaar levert een bijdrage aan de viering van Alkmaars Ontzet. Zaterdag 7 oktober was er een stadswandeling die vooral langs de vestingwerken en andere voor het beleg en ontzet belangrijke plaatsen voerde. Ongeveer honderd mensen namen hier aan deel op een zonnige dag. Zij weten nu vast allemaal wat deze plekken in Alkmaar met het beleg te maken hebben!

8okt

De Alkmaarse Courant van 21-8-2007 maakt melding van een bijzondere vondst. In 1671 zijn door de Alkmaarse landmeter Johannes Heymenbergh tekeningen gemaakt van de ruïnetorens van de abdij van Egmond. Hij tekende ze op een "scale van hondert Alckmaer houtvoeten" (een maat die in de Alkmaarder Hout werd gebruikt)

De heer Herman Bergeijk, die in februari 2007 een lezing gehouden heeft over de Alkmaarse architect Jan Wils, heeft daar ook een boek over gepubliceerd,"Jan Wils, De Stijl en verder", verkrijgbaar in de boekhandel.
7 september 2007 werd ter ere van Jan Wils ook een plaquette onthuld op de plaats waar hij in 1891 geboren is en waar nu V&D staat. Het is een afscheidscadeau van Piet Verhoeven (ex- hoofd monumentenzorg en archeologie).

wils1

foto´s van de dienst Monumentenzorg en Archeologie

In de Volkskrant van 19 mei stond een artikel over Haite Haijtema uit Alkmaar, die in 1933 voor een kruidenierscongres naar het Italië van Mussolini reisde. Zijn kruidenierswinkeltje in Alkmaar had hij doen opbloeien tot een 'bijna veertig maal bekroonde' speciaalzaak. Hij zat in besturen van het christelijk onderwijs en was actief voor de reclassering. En hij liet een reisjournaal na over zijn tocht naar Italië...

2007 is het het Jaar van de Molens, omdat het 600 jaar geleden is dat men voor het eerst met een windmolen water op kon malen. Deze uitvinding werd het eerst toegepast in 1407 in een Alkmaarse molen, gebouwd door Floris van Alkemade en Jan Grietensoen.In het Regionaal Archief is nu een kleine tentoonstelling over de molens langs de Hoornse Vaart. De HVA heeft een fietstocht gehouden langs de Alkmaarse molens. Meer informatie ? klik hier

In Alkmaar stonden ooit wel een stuk of negen zoutketen. Hier werd grof, vervuild zeezout opgelost in Noordzeewater. Het vuil kwam boven drijven en al sudderend werd het zout ingedampt tot er zich kristallen vormden. De oude zoutziederij d'Eendragt aan de Schelphoek, uit 1857, is als enige overgebleven en blijft als bedrijfsmonument bewaard.

In Volkscultuur Magazine 2006 nr 3 heeft een artikel gestaan over Jaap Oudes. Hij was een zoon van Dirk Oudes en hij tekende vooral circus en dieren. In 1959 maakte hij een prachtige tekening van het bezoek van circus Krone aan Alkmaar.

In het boek "De Proefkolonie" vertelt Wil Schackman hoe in 1818 verarmde gezinnen naar Drenthe trokken om een beter bestaan te vinden via de Maatschappij van Weldadigheid . Onder de eerste 52 gezinnen die zich in Frederiksoord vestigden, bevond zich ook de Alkmaarder Klaas Tijmes.

Voor (oud)leerlingen, docenten en anderen: er is een boek uitgekomen van Juliette A. Groenland, "Een humanist maakt school. De onderwijsvernieuwer Murmellius ca 1480-1517". Hierin wordt ook zijn Alkmaarse periode uitgebreid besproken.

Het brugwachtershuisje van de Friesebrug is verwijderd en overgetakeld naar de tuin van de Villa de Lange aan de Wilhelminalaan. Zo blijft het toch nog bewaard voor het nageslacht. Er wordt hard gewerkt, en in afwachting van de nieuwe Friesebrug hier een korte geschiedenis van de oude Friesebrug

Bij opgravingen onder het vroegere modehuis Meyer aan de Langestraat werd een zeldzame 15e eeuwse bronzen lavabo gevonden, een soort waterpot met hengsel en twee schenktuiten. Rond 1400 moet op deze plek een enorm middeleeuws koopmanshuis hebben gestaan.