Op deze website leest u hier, bij de verenigingsgeschiedenis, dat Willem Reder bestuurslid was van 1958 tot 1968. En dan noem ik nog niet de vele krantenartikelen over hem, terug te vinden bij het Regionaal Archief, dat ook zijn collectie prachtige, kunstzinnige bouwtekeningen bewaart.
Hij gaf vaak een lezing over de waarde van monumentenbehoud in een tijd, dat er te makkelijk werd gekozen voor afbraak van het oude. Die Willem Reder dus, die op 8 september jl. geëerd werd met een eigen straatnaam. Eerlijk gezegd kende ik hem ook niet, maar sinds die nieuwe straatnaam dus wel. Het morsige pleintje achter de Kapelkerk heet voortaan ‘Willem Rederplaats’.
Ooit werd deze open ruimte afgeschermd door een statig hek. Maar dat gevoel van schoonheid heeft al lang geleden moeten wijken voor afvalcontainers, fietsklemmen en enig treurig groen om de armoedigheid te camoufleren. Rob de Vries ontwierp in 2023 een mooi glazen paviljoen met respect voor de historische gevel van de Kapelkerk. De vergunning was vrijwel rond, schreef de krant. Niets meer van gehoord. Het kerkbestuur is aan zet.
Maar nu dus de ‘Willem Rederplaats’! Wie weet is dit de opmaat om toch nog allure te geven aan deze verweesde plek.
Want Willem Reder verdient dat. In de jaren vijftig kwam hij als architect en archeoloog uit Zeeland met zijn gezin naar Alkmaar om als opzichter de grote restauratie van de vervallen Kapelkerk te leiden. Hij zag, dat niet alleen de Kapelkerk er slecht aan toe was. De belangrijkste monumenten van de stad bracht hij in kaart, tot in detail nauwkeurig getekend. Opdat bij instorting er een dossier zou zijn voor de herbouw. Hij vond weinig begrip bij de toenmalige stadsbestuurders. Vooral toen hij als ambtenaar dwars ging liggen voor de plannen van Wieger Bruin om een deel van de binnenstad af te breken ten faveure van het autoverkeer. Willem eren we als de stamvader van de monumentenzorg en archeologie van onze stad.
Bij de onthulling van het straatnaambordje sprak zijn dochter Netty : “Mijn vader zei altijd: ‘Een oude stadskern is als het klokhuis van een appel. Als dat klokhuis ziek is, wordt de hele appel aangetast.’ Hij vond dat je heel goed moest nadenken voordat je iets in zo’n historische stad verandert. ‘Men kan zoveel bederven, wat in eeuwen niet meer goed is te maken’, zei hij dan”.
Lijkt me een mooie zin om te onthouden. En stimulans om van de Willem Rederplaats echt iets moois te maken!
Leen Spaans, 10 september 2026
Leen Spaans
Click op onderstaande foto’s om ze groter/beter te zien!
