De liefde voor de buurt kreeg Leo met de paplepel ingegoten van vader Jaap, die in 2006 overleed. Jaap Heemskerk was de legendarische secretaris van het toenmalige wijkcomité Spoorbuurt en begin jaren zeventig de onbetwiste leider van het verzet tegen de gemeentelijke sloopplannen. Was dat verzet er niet geweest en had de gemeentepolitiek de rigoureuze plannen kunnen uitvoeren dan was de Spoorbuurt een kantorenwijk geworden met daardoorheen een deel van de nieuwe ringweg rond het stadscentrum.
‘De eerste woningen waren al dichtgetimmerd toen iedereen wakker werd’, vertelt Leo. ,Mijn vader wist de hele wijk te mobiliseren. Hij was iemand die, als hij ergens zijn tanden in zette, niet meer losliet.’ Leo was begin jaren zeventig al een verwoed fotograaf toen hij ten tijde van de opstand besloot met zijn filmcamera op pad te gaan. Die toen geschoten beelden zijn altijd zorgvuldig bewaard gebleven en zo kan de Spoorbuurt anno 1970 nog altijd tot leven komen. Een ‘arbeiderswijk’ was het. Zo heette dat toen. Een buurt met talloze eenmanszaakjes, met kinderen die op straat spelen. Dichtgetimmerde huizen zien we en oude woningen die ook weg moesten, vervolgens de tumultueuze buurtbijeenkomst in het Murmelliusgymnasium waarbij burgemeester Roel de Wit en zijn wethouders De Lange en De Zeeuw het zwaar te verduren kregen.
,Er kwam ook landelijke aandacht voor de Spoorbuurt’, vertelt Leo. ,Achter het Nieuws, de actualiteitenrubriek van de VARA, kwam hier filmen. Staatssecretaris Jan Schaeffer kwam met een provinciale delegatie op bezoek. De Spoorbuurt werd landelijk een voorbeeld van veel oudere wijken waar wat moest gebeuren, maar waar de inwoners gemeentelijke sloopplannen niet pikten. Roel de Wit ging uiteindelijk helemaal om en de gemeentepolitiek volgde. Er kwam later zelfs een eigen projectbureau voor de Spoorbuurt, dat hier ook een kantoortje had. Mijn vader drukte de gemeente aan de borst.’
De film die Leo destijds maakte beslaat zo’n twintig minuten. ,Ik kan me voorstellen dat lang niet alles bruikbaar is voor een documentaire van anderhalf uur die over het Alkmaar van vroeger gaat. De bijeenkomst in het Murmellius bijvoorbeeld…zonder context snap je als buitenstaander niet waar het over gaat. De sfeerbeelden van de buurt in 1970 zeggen meer. Het was allemaal zo anders dan nu. Voorbeeld: Uiteindelijk zijn huizen in de Sint Josephstraat die destijds op de nominatie stonden om gesloopt te worden, opgeknapt, verhuurd en later aan de bewoners verkocht. Voor 40.000 gulden. Diezelfde huizen doen tegenwoordig minstens 380.000 euro.’
Hoofdbeeld: Leo Heemskerk even terug in de Snaarmanslaan. (Foto Rob Bakker)
Spoorstraat 64-66, hoek Snaarmanslaan in 1975, een van de kruideniers van de Spoorbuurt. (Foto collectie Regionaal Archief Alkmaar)
Ook nog mooie, op film vastgelegde herinneringen op zolder?
Stuur een e-mail naar info@alkmaaropfilm.nl, dan maken wij een afspraak!
