Commissie Ruimte: advies ruimtelijke ontwikkelingen

De Historische Vereniging Alkmaar heeft een commissie Ruimte waar een aantal deskundigen op het gebied van Ruimtelijke ordening, Cultuurhistorie en erfgoed zitting hebben. Daarin wordt samengewerkt met Erfgoedvereniging Heemschut. Lees meer:

De commissie Ruimte

De commissie adviseert het bestuur van de HVA en de gemeente Alkmaar (gevraagd en ongevraagd) over ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente Alkmaar waarbij cultuurhistorie of erfgoed in het geding is.

De commissie beoordeelt het Alkmaarse ruimtelijke en erfgoed-beleid en stelt adviezen en zienswijzen op indien de plannen uit oogpunt van cultuurhistorische waarden verbeterd zouden kunnen worden.

Zo heeft de commissie geadviseerd over de aanwijzing van Oostwijk en de 4-Vierkanten (houten woningen van architect Bonnema) als beschermd gezicht en over meer aandacht voor de Westfriese Omringdijk bij de ruimtelijke projecten op het bedrijventerrein Oudorp.

Henk de Visser | 12 2025

2025 | Woningbouw in de Schermer

De Schermer wordt vaak genoemd als één van de mooiste gebieden van Alkmaar. In de 17e eeuw is het oorspronkelijke binnenmeer door bemaling omgevormd tot een droogmakerij. Het landschap is grootschalig, zeer open en heeft een karakteristieke geometrische opzet. Het is niet voor niets door de provincie als Bijzonder Landschap aangewezen. Bij de gemeentelijk fusie in 2015 is afgesproken om dat landschap open te houden. Woningbouw is niet volledig uitgesloten, maar moet plaatsvinden aan een kern of dorpslint. Ook moet een gemeente aantonen waarom woningbouw op die locatie nodig is en het goed inpassen in het landschap. Wat is de stand van zaken op het moment van schrijven (november 2025) van de twee plannen die veelvuldig in het nieuws waren.

Stompetoren-West
De gemeente Alkmaar wil ongeveer 350 woningen realiseren op een locatie die grenst aan de kern van Stompetoren. De historische verenigingen van Alkmaar, het Schermereiland, Oudorp en Heemschut zijn van mening dat het plan goed past bij het streven om dorpen leefbaar en vitaal te houden. Omdat de locatie in Beschermd Landschap (BL) ligt moet de gemeente bij de provincie een aanvraag doen voor het starten van een maatwerktraject. De provincie vindt het plan kansrijk en staat daarom positief tegenover verdere uitwerking van de plannen. Als het traject voorspoedig verloopt, dan zet de provincie de procedure in gang om de bouw planologisch mogelijk te maken. Dat betekent dat de status ‘Beschermd Landschap’ voor de bouwlocatie komt te vervallen. De uitkomst daarvan zal in de loop van 2026 duidelijk worden. Het wachten is op een concept ontwikkelkader.

Schermer West
De gemeente wil daarnaast in het noordwestelijke deel van de polder dat aan Oudorp grenst 1.500 woningen bouwen. De gemeente heeft het voorkeursrecht opgelegd en heeft nu het recht van eerste koop in het gebied dat eufemistisch ‘Alkmaar Oost’ heet. De historische verenigingen zijn tegen dit plan. Het tast de structuur van de polder én de dijk – die daar bovendien deel is van het provinciale monument de Westfriese Omringdijk – te veel aan. Als alternatief bepleiten de verenigingen om verder aan de westkant en aan de zuidkant van centrumdorp Stompetoren te bouwen. De visie die de Historische Verenigingen hebben opgesteld is te downloaden van de website van de HVA. Dat past beter in het rechthoekige stramien van de polder. Voorwaarde is dan wel dat er elders geen andere locaties zijn en woningbouw echt aantoonbaar onontkoombaar is. De provincie heeft de gemeente laten weten voorlopig niet met hen over dit plan te willen praten: “Bouw eerst maar eens Stompetoren-West, daarna zien we wel verder.” Uiteraard blijven de historische verenigingen de ontwikkelingen nauwlettend volgen.

Geïnteresseerd in het voorstl/plan van de HVA? Download hier de PDF!

Vragen of opmerkingen?

Neem contact op met:

Henk de Visser,
voorzitter commissie Ruimte HVA
M 06 46 42 33 14
E  h.devisser.advies@ziggo.nl