Ook de erker deed en doet nog steeds als zodanig dienst. Oorspronkelijk was de erker bedoeld om bij vestingwerken en kastelen gevaar op tijd waar te nemen. Later werden het geliefde plekken om naar buiten te kijken. Wie geen erker had kon de blik verruimen door middel van het zogenaamde spionnetje en als je geen portiek had kon je meteen zien wie er voor de deur stond.
Het spiegeltje is de voorloper van de latere deurspion, het kleine ronde glaasje waardoor je door middel van een vishoeklens kunt zien welke bezoeker aan de bel heeft getrokken. Maar tijden veranderen. Inmiddels hangen in Nederland meer dan één miljoen deurbelcamera’s. Daarmee zou het gevoel van veiligheid verhoogd worden. Internet schijnt vol te staan met lollige beelden die door de deurbelcamera’s zijn opgenomen.
Maar wat voor de één een bron van veiligheid en vermaak is, betekent voor anderen dat ze zonder toestemming vol in beeld op internet zijn te zien. Hoe veilig ben je dan? Voor de mens met kwaad in de zin misschien niet zo erg, maar voor de onschuldige burger die niets vermoedend op bezoek komt ligt dat toch anders.
Het ouderwetse spionnetje was voor sommige bezitters naast bron van vermaak misschien ook wel aanleiding voor een flinke roddel, maar die werd niet wereldwijd verspreid. In Alkmaar zijn erkers in ruime mate aanwezig, maar naar spionnetjes moet je speuren.
Ik vond er enkele aan de Oudegracht, waaronder het pand waar de gezusters Vlaanderen hebben gewoond. Ga er maar eens gluren.
Ans Hagenbeek, HVA