Zondag 29 oktober gaat de wintertijd weer in: we draaien de klok een uur terug. De theorie achter het wisselen van de tijd heeft alles te maken met energiebesparing. Om kolen te sparen werd tijdens de 1e en 2e wereldoorlog gebruik gemaakt van zomer- en wintertijd. In 1946 werden ze afgeschaft. Om af te stemmen op de buurlanden werd in 1977 de zomer- en wintertijd opnieuw ingevoerd. Het terugdraaien van de klok is een mooie aanleiding om de weinig in het oog springende zonnewijzer aan de Grote Kerk eens in het zonnetje te zetten.
Toen op hoge gebouwen uurwerken aangebracht werden om de tijd aan te geven, was een zonnewijzer nodig om te controleren of de klok nog gelijk liep. Nu de steigers bij de Grote Kerk zijn afgebroken is de oudste zonnewijzer in Alkmaar weer zichtbaar. Deze stamt uit 1781 en is uiteraard te zien aan de zuidzijde van de kerk. De stenen zonnewijzer zit iets schuin in de steunbeer omdat de kerk niet exact oost-west is georiënteerd, hij geeft de plaatselijke tijd aan, dus 12 uur als de zon in het zuiden staat. Omdat we tegenwoordig voor heel Midden-Europa dezelfde tijd willen hanteren wijkt deze tijd 41 minuten af van de aanwijzing van de zonnewijzer. De verticale zuidzonnewijzer wordt slechts van 6 uur ’s ochtends tot 6 uur ’s avonds door de zon beschenen. Om de datum af te kunnen lezen zijn er kromme lijnen aangebracht waarop de schaduw van het bolletje aan de stylus de datum aangeeft volgens de lijnen die gemarkeerd zijn met tekens van de dierenriem.
Als het nieuwe raam zonlicht vangt, heeft de zonnewijzer ook iets te vertellen. Let er maar eens op als u met mooi weer via de Kerkstraat de stad ingaat.
Ans Hagenbeek, HVA