Fritz Conijn, bijvoorbeeld, spreekt hem het meest aan als historische figuur uit deze stad ‘Deze jongen heeft op zeer jonge leeftijd een duidelijk standpunt ingenomen tijdens de oorlog. Hij nam risico en heeft dat met zijn leven moeten bekopen. Ik vraag mij wel eens af hoe dat in onze tijd zou zijn. Achteraf weten we precies hoe het zit, maar als je er middenin zit, zit je vol met twijfel. Wanneer doe je het goed? Hoeveel risico wil je nemen?’
Wat is uw favoriete historische film?
‘De film van Pé Okx over de Westfriese Omringdijk. Okx heeft een jaar lang om de zoveel meter de dijk gefotografeerd. Dit is gemonteerd tot een film waarin je de seizoenen ziet: sneeuw, dan weer groen en vervolgens herfst. Je ziet dat die dijk voor ons van levensbelang is geweest en nog steeds is. Dit project past bij mijn belangstelling voor de polders en de strijd tegen het water.
Wat is uw favoriete Alkmaarse museum?
‘Het Stedelijk Museum, omdat er veel over onze historie te vinden is en omdat zij het heel goed doen. Mijn voornemen is om meer musea te bezoeken als ik straks met pensioen ben.’
Welk object/schilderij in het Stedelijk Museum Alkmaar heeft indruk op u gemaakt?
‘Het schilderij van Saenredam van het interieur van de Grote Kerk. Daar staat ook een plassend hondje op. Dat is een grappig detail waarmee je de voornaamheid van de kerk even op zijn plek zet. Ik houd van de Grote Kerk, vooral als deze helemaal leeg is. Saenredam laat de kwaliteit van de ruimte goed zien.’
Welk standbeeld in Alkmaar is uw favoriet?
‘Het beeld van David Bade achter het centraal station. Het is onderdeel van de paardenparade. De kunstenaar kreeg een wit paard en mocht er een kunstwerk van maken. Er staan iets van tien paarden in de regio. Wat ik grappig vind, is dat Bade het paard niet heeft geschilderd, maar in stukken heeft gesneden en daarna weer aan elkaar geplakt. Je moet goed kijken om het paard erin te herkennen.’
Voor wie zou u een standbeeld neerzetten in de stad?
‘Voor Fritz Conijn, bij het plantsoen voor de Fritz Conijntunnel.’
‘Het inzicht dat wij maar betrekkelijk zijn is nuttig. Enige bescheidenheid past ons.’
Welk nut heeft geschiedenis volgens u?, vraagt Lisa hem. Peter zegt:
‘Door geschiedenis kun je je in de tijd plaatsen en kun je relativeren. Ik loop nu door deze stad, maar honderden jaren geleden liepen hier ook mensen. Zij zijn er nu niet meer en dat is natuurlijk ook ons voorland. Het inzicht dat wij maar betrekkelijk zijn is nuttig. Enige bescheidenheid past ons.’
En: wat zou elk kind op school moeten leren over geschiedenis?
‘In het kader van de hedendaagse discussie over nepnieuws is het belangrijk dat kinderen leren dat niet alles waar is. Dat geldt zelfs voor geschiedenisboeken. Als je kijkt naar de VOC wordt duidelijk dat je na verloop van tijd een andere visie op de geschiedenis kunt ontwikkelen. We kijken nu bijvoorbeeld anders naar de rol die J.P. Coen heeft gespeeld.’
Waar in de historische binnenstad van Alkmaar komt u graag?
‘De grachten vind ik het mooist, vooral het Verdronkenoord. Een plek waar je de historie van de stad echt goed proeft, is als je vanaf het Luttik Oudorp naar de Waagtoren kijkt!’
Als u een (historische) documentaire zou mogen maken waar Alkmaar een rol in speelt, waar zou deze over gaan?
‘De strijd tegen het water word ik enthousiast van. Dus ik zou kijken naar het ommeland, de historie van de Schermer en andere polders.’
Als u een dag terug zou mogen in de Alkmaarse geschiedenis, naar welk jaar vertrekt u dan?
Naar de 17e of 18e eeuw. Ik zou op het polderen inzoomen. De inwoners van de polders moesten destijds met elkaar zorgen dat de polder droog bleef, dat de molens bleven draaien. Wie doet wat? Hoe pakken we het aan? Ik zou best eens in een vergaderzaaltje willen zitten om het poldermodel in de praktijk te zien. Deze strijd tegen het water laat zien dat je elkaar nodig hebt om tot resultaten te komen.
Wat vindt u van de traditie van 8 oktober?
‘Ik vind het waardevol en betekenisvol. Ik vraag me wel af hoe je de herdenking hedendaagser kunt krijgen, want elk jaar zie je dezelfde vaste ingrediënten terug. Een frisse invalshoek zou mooi zijn.’
Wat is volgens u een onontdekte historische plek in Alkmaar?
‘Gemaal Wilhelmina in Schermerhorn. Dit sluit ook aan bij de strijd tegen het water. Het gemaal is een opvolger van de molen. Het is een monument dat door vrijwilligers in stand wordt gehouden. Een aanrader om te bezoeken.’
Lisa Oskamp, HVA