Alkmaars ijs verstopt?

In het centrum van de stad hoef je nooit ver te lopen om een ijsje te kopen. Vers schepijs is er op zijn Alkmaars, Italiaans en Australisch. Verpakt in de supermarkten en bij Jamin. Het is de vraag of het helpt in de strijd tegen de warmte, maar jezelf even verwennen met één of meer koele bolletjes is heel verleidelijk. De ijsverkoop floreert. Nog maar twee generaties geleden was het anders. Schepijs, meestal vanille, werd gemaakt door de zuivelfabrieken. De Sierkan uit Den Haag was fameus. Met een witte bakfiets kwam de ijsventer soms op zomeravonden de straat in. Als kind hoopte je dat het weer zo’n avond zou zijn. Je was gespitst op de bel van de ijscoman. Zodra je hem hoorde vroeg je aan je moeder een cent voor het kleinste ijsje. Later was er een stuiver voor nodig. Tegen de tijd dat het een dubbeltje kostte had de Vami verpakt ijs op de markt gebracht, een vinding, waardoor het lekkers iets verder weg te brengen was. Van de winkel op de hoek naar je huis. Als je rende tenminste. Het eerste aardbeienijsje was ook een sensatie. Vooral de roze kleur suggereerde, dat het van aardbeien gemaakt was. Maar toen de Italianen nog weer wat later hun luxe ijszaken openden ontdekten we, dat hun aarbeiensorbetijs wel wat anders was dan de chemische nep van de zuivelfabrieken. Die fabrieken maakten ook paaltjes waterijs, die door sjouwers met een jute zak op hun hoofd en schouders van de vrachtwagen naar de koelcellen van de slagers en de café’s werden gebracht. Elektrische koelinstallaties waren nog niet uitgevonden. Bij het versjouwen vielen er altijd brokken af als de scherpe ijspriem zich een gat boorde om de sjouwer houvast te geven aan de gladde ijspaal. De kinderen op de stoep wisten dat en stortten zich op de stukken waar je minutenlang op kon sabbelen. Dat hielp echt tegen de hitte van een hete zomer, suikervrij ook nog eens. Nog eerder had Alkmaar zijn eigen ijskelder, op het Clarissenbolwerk, waar ’s winters grote repen ijs werden opgeslagen, gezaagd uit de bevroren Singelgracht. Die kelder was eind achttiende eeuw gebouwd voor de opslag van munitie, samen met het naastgelegen Kruithuisje. Halverwege de negentiende eeuw was dat niet meer nodig en volgde de herbestemming voor het Singelijs, goed verstopt. Zie onze website voor foto’s en meer over de Alkmaarse IJskelder en het Kruithuisje.

Lees hier het artikel uit de Alkmaarsche Courant van 19 november 2014: archiefmedewerkers onderzoeken de IJskelder: verborgen gangen?

Ga hier naar de website van het Kruithuisje.