Hoog, Alkmaar, kijk omhoog, Alkmaar…

U woont in een drie-sterren-stad. Jaha, ik weet het, er zijn dagen, dat u er anders over denkt, maar wees nu maar even blij. Heemschut, de nationale monumentenbond, geeft Alkmaar drie sterren voor zijn monumentenbeleid. Dat is een enorme prestatie, als je bedenkt wat er nog te redden valt: Westerlicht, Huize de Dieu, Nieuwe Doelen, Perron 2, om maar een paar bedreigde monumenten te noemen. Toch drie sterren. Maar er staat wat tegenover: mooie cultuurhistorische tentoonstellingen in het Museum en het Regionaal Archief, spectaculaire opgravingen van de dienst Archeologie, bijzondere publicaties van de dienst Monumentenzorg. Het zijn met name onze gespecialiseerde ambtenaren, die al jarenlang op hoog niveau presteren, als het om de cultuurhistorie gaat. Voor hen mag deze prijs een leuke opsteker zijn. Dat Heerhugowaard ook drie sterren kreeg voor zijn monumentenbeleid is dan wel weer verrassend. Tien minuten rondfietsen in beide gemeentes en je ziet, dat er op monumentengebied wel enig verschil is. Doet denken aan de sportwedstrijden van de basisschool. Na afloop voor iedereen een medaille, stimuleren is belangrijker dan winnen, zeg maar. Met de kwaliteit van het monumentenbeleid was het wel eens anders gesteld trouwens. In “De Speelwagen”, nr. 9 van 1953, verscheen ooit een artikel over een partij brandhout: honderd jaar geleden, in 1913, te koop aangeboden op de markt van het Hofplein. Eikenhout met vage beschilderingen. Al in 1887 uit het plafond van de Grote St. Laurens verwijderd. Je zag, als je goed keek, schilderingen van Jacob van Oostsanen (1470-1533). Hoe was het mogelijk, dat dit als ‘ouwe meuk’ op de markt te koop lag voor een habbekrats ? Door de oplettendheid van een Alkmaarse jongen, Johan Lutjeharms, een tip van een Bergense kunstschilder en de alertheid van de toenmalige hoofddirecteur van het Rijksmuseum, jonkheer Van Riemsdijk, kon een deel worden gered en hersteld. De rest zal in een koude wintermaand zijn opgestookt. Wilt u het bijzondere verhaal zelf lezen, dan vindt u het op onze website bij “Downloads”. Jacob van Oostsanen staat komend jaar terecht fors in de belangstelling, met een tentoonstelling in de Grote St. Laurens, het Stedelijk Museum en het Amsterdam Museum, vanaf 15 maart. Noteer maar alvast in uw agenda. In de voorgaande jaren kon met Europees geld zijn plafondschildering gerestaureerd worden. Je moet er voor omhoog kijken in de Grote Kerk tot je sterretjes ziet. Maar ja, u woont dan ook in een sterrenstad!