Krompraat voor Alkmaar?

Bij het Noord-Hollandsch Kanaal aan het Jaagpad staat een eenzame hoge schoorsteen. Alsof een kind in de klas zijn vinger opsteekt omdat hij een vraag heeft. Alsof de rand van de stad vraagt om een verhaal. De schoorsteen trekt de aandacht. Want heeft wat te vertellen. Ruim een eeuw geleden verrees op deze plek de “Stoomwasch- en Strijkinrichting” van Krom, een elegant fabrieksgebouw, dat al snel aan uitbreiding toe was. Een succesvolle onderneming dus, waar vele Alkmaarders, vaak vrouwen, een eerlijk salaris verdienden. Voor de tweede wereldoorlog waren er 140 werknemers. De geachte clientèle van de gegoede burgerij lieten er hun was doen. Die werd opgehaald en keurig gestreken als een pakket weer afgeleverd. Aanvankelijk met paard en wagen. De fabriek groeide met zijn tijd mee.  In 1925 laat de gevel zien dat het gebouw flink is vergroot en dat de firma S. Krom inmiddels staat voor “Noord-Holl.Stoomwasch- en Strijkinrichting met ververij en chem.wasserij”. Het chemisch reinigen had zijn intrede gedaan. Heel Noord-Holland werd bediend. En na de opening van de Afsluitdijk werd ook Friesland veroverd. Uiteindelijk vertrok de hoofdvestiging naar het Friese Gorredijk in 1980. Toen noemde het bedrijf zich inmiddels “Krom Textielreiniging BV”. Na de oorlog groeide het bedrijf door naar 200 werknemers. Particulieren waren niet langer de belangrijkste klanten. De wasmachine thuis en moderne lichtere stoffen maakten Krom voor het gezin overbodig. Grote instellingen als ziekenhuizen, bejaardentehuizen en de grotere hotels waren nu de klanten. Krom is een toonaangevend bedrijf geworden in zijn branche en past milieuvriendelijke reinigingstechnieken toe. Bij het 100-jarig bestaan in 2009 wilde men nog steeds “het schone verschil” maken. Op hvalkmaar.nl vindt u fraaie foto’s van toen. Wie de hele bedrijfsgeschiedenis wil lezen kan terecht in het boekje “100 jaar Krom Textielreiniging”, aan te vragen via han@van-kuijk.nl. Dat is het mooie verhaal van die hoge schoorsteen, die dapper blijft herinneren aan een successtory van Alkmaars bedrijfsleven. Maar hoe lang nog? Want de architecten, die voor die plek appartementen hebben ontworpen willen de schoorsteen afbreken. “Staat in de weg”. We kennen tal van voorbeelden in binnen- en buitenland waar schoorstenen als symbolen van een nijver verleden zijn bewaard, midden in woonwijken. En waar ze als beeldbepaler net als kerktorens en molens worden gekoesterd. Alkmaar, laat je niks wijsmaken met die  kwalijke krompraat. Bouw die appartemententorens er maar omheen. En wees toch zuinig op ons zeldzame industriële erfgoed. Daar pleiten wij voor.