Kruus al gezien in Alkmaar?

Eerlijk zeggen: als u ‘Kruseman van Eltenweg’ hoort waar denkt u dan aan? Ik vermoed aan parkeren achter het station, of aan het Horizon College of, vanwege uw laatste aangevochten boete, aan de Rechtbank. Het is bepaald niet de meest schilderachtige weg van onze stad. Hoewel, als straks de bomen vol in blad staan, dan kijk je er weer anders tegenaan. Dan doen we er Hendrik Dirk Kruseman van Elten (1829-1904) wat meer recht mee. Deze Alkmaarse ‘kunstbroeder uit de romantiek’ maakte naam in Nederland en vooral in de Verenigde Staten met schilderijen en etsen van rustige, evenwichtige, dromerige natuurscènes. Hij is in Alkmaar geboren en begraven. Maar tijdens zijn leven had hij verschillende woonplaatsen als Haarlem, Amsterdam, Brussel, Parijs en New York. ‘Kruus’ voor zijn vrienden. Eén van de vijf Nederlandse kunstbroeders met de achternaam Kruseman, 19e eeuwse neven en achterneven van een kunstenaarsfamilie. Onze Kruus kreeg er nog de achternaam van zijn moeder bij. Zijn dochter Elisabeth, een Krusemanzuster dus, maakte een prachtig schilderij van haar vader. Ik wil u, – u voelt hem aankomen -, van harte de kleine, maar fijne tentoonstelling “Kruseman, kunstbroeders uit de romantiek” in ons Stedelijk Museum aanraden. Vorige week geopend en tot 2 augustus te bezoeken. En van al die Krusemannen is er dus één een echte Alkmaarder. ‘Onze’ Kruus schonk aan het Stedelijk Museum vanuit New York in 1892 een complete etsenverzameling, 69 in totaal. Vooral van mooie Amerikaanse landschappen. Zijn ‘Windmolens bij Dordrecht’ uit 1890 vind ik een prachtig Hollands voorbeeld. Sla zijn aquarel ‘Landschap bij regenachtig weer’ (1858) niet over. En dat mysterieuze olieverfschilderij ‘Hunebed te Noordsleen’ (1860) vergeet je ook niet gauw. Bij de andere Krusemannen valt er ook het nodige te genieten. Beeldschone portretten van mooie vrouwen en een slanke koning Willem II. Alleen al de onheil vermoedende blik van Amalia Schütz, beroemde operazangeres, afgebeeld door Cornelis Kruseman als Desdemona uit Rossini’s opera Othello (1825) maakt uw gang naar het Canadaplein zeer de moeite waard. En u ziet enkele hoofdpersonen uit de fraaie tv-serie “De IJzeren Eeuw”, zoals Johannes van den Bosch, de man van Frederiksoord en van het Cultuurstelsel. De London School of Economics ‘berekende’ vorig jaar ons geluksgevoel. Bezig zijn met kunst voelt als een loonsverhoging van 1300 euro. Lekker sporten ook zo’n bedrag. Wat let u, pak het alle twee en ga fietsend, joggend of wandelend naar de Krusemannen.