Over de schoenmaker en zijn leest, in Alkmaar

Bij een fietszwerftocht over de Veluwe kwam ik eens in Zwartebroek. In een cafetaria dronk ik een kop koffie. Viel op, want de boeren hunks hadden alle een pijpje pils. “Wat ik hier zocht?” “Geen idee, wat valt hier te beleven in Zwartebroek?” “Tractor pullen! Er was ook een schoenenzaak met achterin een kerkorgel.” Ze wezen naar de overkant. Wilde ik zien. In de winkel veinsde ik de aankoop van een paar stappers, maar ze waren er niet in lichtblauw. Zwart of bruin was genoeg voor Zwartebroek. Achterin zag ik inderdaad waar ik voor kwam. “Er komen vaker kijkers voor het orgel hoor”, zei de deerne, die me dus door had. Ik zag een enorm instrument, waar een stadse kerk genoeg aan had. In het plafond was een brede strook weggehaald, zodat de grootste pijpen ook de verdieping erboven nog konden vullen. “Soms zijn er ook concerten, voor de vaste klanten”.  Ik begreep, dat ik schoenen moest kopen om het instrument ooit te kunnen horen. Vergeten anekdote, totdat ik vorige week las, dat schoenenzaak Waardijk in de Langestraat  zich ontfermde over het naastgelegen leegstaande hotel-restaurant De Nachtegaal. Met een doorbraak naar de schoenenzaak. Hoera voor creatieve ideeën. Modieuze pumps, hoge hakken en strakke laarsjes zijn aan mijn ogen goed besteed. Dus als er een uitstalkast met al dat moois in de Nachtegaal komt word ik er wel vaste klant. Hoe zit het met de historie? Oh ja, dat ook. Nou, “De Nachtegaal” kent een rijke geschiedenis. In de zestiende eeuw was er daar het provenhuis “De vijf wonden Christi”, woon- en werkbestemmingen volgden. Eind 19e eeuw heet het daar Hotel Het Utrechtse Wapen, begin 20e Hotel Benedict. Vervolgens Grand Hotel Neuf. Dan zit er een tijdje de Noordhollandsche Bank. Tenslotte wordt het in 1925-26 omgebouwd tot hotel-restaurant De Nachtegaal. De naam wordt ontleend aan het kort daarvoor afgebroken zeer geliefde hotel met die naam aan de Bergerhout. De architect van het pand zoals we het nu kennen is bij u allen geliefd: Dirk Saal sr. (1884-1945), echte Alkmaarder. De architect, jawel, van het verloederende Huize Westerlicht.  Na de jongste restauratie kwam het verdwenen torentje terug. Een beauty weer, dat pand. Het verdiende in 2003 dan ook onze Puienprijs. Hulde aan Waardijk, die deze bijzondere schepping van Saal een kans tot overleven biedt. En niet benauwd is voor een wel heel andere leest.