Deze zomer werd het PEN-dorp aan de Voltastraat verkocht aan HBB Groep en De Geus Bouw. Het terrein wordt geschikt gemaakt voor grootschalige woningbouw, 450 woningen. Een klein deel in de sociale sector, maar ook de rijksten zullen er hun penthouses gaan vinden. Prima, dat PEN-dorp staat al een tijdje leeg. In een mooi artikel van het Regionaal Archief wordt uitgelegd hoe en waarom dat PEN-dorp er kwam. In 1982 was het een vooruitstrevend ontwerp. De Friese architect Bonnema, die we in Alkmaar al kenden van zijn hout-skelet-woningen aan de Kotterstraat, mocht zijn idee over een groot kantorencomplex met de menselijke maat gaan uitvoeren. Hij liet zich inspireren door het structuralisme, typisch Nederlandse stroming in de architectuur. De idee daarachter was integratie met de omringende natuur, recht doen aan de menselijke maat en schakeling van kleinere eenheden in plaats van hoogbouw. Het complex ziet er dan ook uit als een vriendelijke woonwijk. Vandaar de aanduiding PEN-dòrp. Andere bekende voorbeelden van die stroming zijn Centraal Beheer van Herzberger in Apeldoorn en Vredenburg in Utrecht. Maar de PEN werd Liander. En dankzij de automatisering kan Liander inmiddels met 40 mensen voor ons hetzelfde doen als destijds de PEN met 500. Dat PEN-dorp was dus niet meer nodig en het denken over herbestemming was begonnen. Maar de aanvankelijk voor de hand liggende gedachte aan woningbouw kwam niet echt uit de startblokken. Betekent dat nu ook dat de unieke schepping van Bonnema verloren gaat? De ambitie om op dit terrein 450 woningen te ontwikkelen doet het ergste vrezen: alles plat, inclusief de mooie tuinaanleg van Mien Ruis. Bonnema wordt inmiddels in ons land en daarbuiten geëerd als een van de belangrijkste architecten van de afgelopen 50 jaar. Onlangs organiseerde de Alkmaarse architectenvereniging AIA nog een excursie naar Leeuwarden waar we een overzicht kregen van Bonnema’s indrukwekkende oeuvre. Van deze gigant kreeg Alkmaar dus het PEN-dorp. Zou het nou niet mogelijk zijn om dat dorp te sparen, er woningen in te vestigen en op de parkeerterreinen, die er naast liggen de hoogbouw-ambitie waar te maken. Wat zou dat een bijzondere nieuwe woonwijk opleveren, niet ver van het centrum. We zien ons er in de nabije toekomst al architectuurwandelingen organiseren, waarbij we uitleggen dat besef van duurzaamheid, de geschiedenis van onze energielevering, respect voor Neerlands architectuurverleden èn modern wooncomfort samen een bijzondere plek heeft laten ontstaan in ons geliefde Alkmaar. Wat zou dat mooi zijn!